Zaburzenia dynamiki procesów nerwowych I

1. Identyfikacja problemu, dane z wywiadu.

Dzieci nadpobudliwe psychoruchowo sprawiają najwięcej trudności wychowawczych swojemu otoczeniu, ze względu na gwałtowne, często niepohamowane reakcje zarówno emocjonalne /krzyk, płacz, złość/ jak i ruchowe /niszczenie przedmiotów, bójki, chaotyczność w zachowaniu, znaczna ruchliwość/ oraz poznawcze /chaos myślowy, brak koncentracji/. W przedszkolu, gdzie spotyka się grupa rówieśników z bagażem różnych doświadczeń, wywodząca się z domów w których preferowane są różne style wychowania ten problem jest bardzo widoczny i trudny, ze względu na brak jednolitego działania rodziców i pedagogów.

Częste trudności trudności o charakterze ekonomicznym przeżywane w wielu rodzinach, powodują w nich napięcia i brak czasu dla dzieci. Przeludnione grupy przedszkolne również nie sprzyjają „kanalizacji” energii dzieci i łagodzenia objawów ich napięć na terenie placówki.

Analiza którą przedstawię dotyczy Ewelinki, dziewczynki sześcioletniej uczęszczającej do przedszkola drugi rok. Ewelinka pochodzi z pełnej rodziny. Ma młodszego braciszka. Ojciec pracuje zawodowo – od niedawna jest właścicielem prywatnej firmy, matka zajmuje się domem. Warunki mieszkaniowe i materialne bardzo dobre – domek jednorodzinny z ogrodem.

2. Opis i analiza zjawiska.

Ewelinka już od początku pobytu w przedszkolu zachowywała się inaczej niż inne dzieci. Śmiało i odważnie wkroczyła do sali, spenetrowała każdy nawet najmniejszy jej zakątek, wyjmując pojemniki z klockami, przestawiając zabawki. Stale przenosiła się z miejsca na miejsce, przeszkadzając lub przerywając zabawę innym. Przerzucała swoją uwagę z obiektu na obiekt, robiąc wrażenie jakby interesowało ją kilka lub kilkanaście rzeczy naraz. Sposób zachowania się dziewczynki utrudniał prowadzenie zajęć wymagających skupienia – była mimowolnym sprawcą zamieszania i niepokoju. Po zwróceniu jej uwagi uspokajała się, ale w tym stanie spokoju nie potrafiła długo wytrwać. Ma bardzo silną potrzebę ruchu, nawet gdy siedzi w jednym miejscu, wykonuje stałe ruchy dookoła własnego ciała, obgryza paznokcie, kreci się i wierci zmieniając ciągle pozycję ciała.

Od początku już w grupie 5 – latków była objęta programem oddziaływań profilaktyczno – terapeutycznych dla dzieci przejawiających objawy nadpobudliwości psychoruchowej. Stosowany był wobec niej jasny i konsekwentnie przestrzegany system reguł i zasad, rządzący życiem dziecka. Począwszy od rozkładu dnia, po system praw i obowiązków dla każdego członka grupy przedszkolnej.

Organizacja ukierunkowanej aktywności ruchowej /zabawowej i sportowej/ miała na celu umożliwienie odreagowania napięć i wdrażała system zajęcia się czymś w sposób uporządkowany.

3.Wstępna diagnoza przyczyn trudności.

Uważam, że duży wpływ na zachowanie się Ewelinki miało środowisko rodzinne. Ojciec pogodny, życzliwy stwierdził z rozbrajającą szczerością, że teraz nie ma czasu dla rodziny. Cieszy się gdy może odebrać córkę z przedszkola, bo wraca zwykle z pracy bardzo późno, gdy dzieci już śpią. Matka natomiast sprawia wrażenie nadmiernie chroniącej, mało wymagającej. Tłumaczy zachowanie córki przebytymi chorobami w wieku niemowlęcym i związane z tym szczególne traktowanie jej wybryków.

Moim zdaniem wpływ na postępowanie dziecka ma również pojawienie się młodszego braciszka. Do tej pory miała do dyspozycji mamę tylko dla siebie, teraz musi się dzielić nią z bratem.

Dziewczynka jest bardzo spostrzegawcza, wrażliwa, ma duży zasób wiedzy i jej zachowanie może być formą zwrócenia na siebie uwagi, dążenia do zdobycia sympatii otoczenia, chce być lubiana przez kolegów i koleżanki. Chce, ale nie zawsze się to jej udaje.

4. Rozwój zjawiska w czasie.

Ewelinka do piątego roku życia była jedynaczką skupiającą ogromną uwagę obydwojga rodziców. Nagle okazało się, że tato musi być wciąż w pracy, a mama zajmuje się malutkim braciszkiem. Stała się zaborcza i agresywna nie lubi dzielić się zabawkami, gryzie i kopie dzieci często bez powodu. Rodzice skarżą się na jej zachowanie w domu – jest zagrożeniem dla rocznego brata.

Dziewczynka jest bardzo sprawna manualnie, ma wyobraźnię plastyczną, lecz często nie kończy rozpoczętej pracy. Krótko koncentruje uwagę na danej czynności, pozostawia zabawki, oczekuje od innych by za nią sprzątali, zwykle kłamiąc, że to nie ona je rozrzuciła.

Ewelinka jest zwinna i bardzo sprawna ruchowo, często bywa inicjatorką różnych zabaw. Nie lubi podporządkowywać się regulaminowi, nie przestrzega wcześniej ustalonych i zaakceptowanych przez nią umów w grupie. Często „wyrywa się z odpowiedzią” , zanim pytanie zostanie sformułowane w całości.

5. Podjęte działania naprawcze.

Problem Ewelinki nie był tylko jej problemem, dzieci przejawiających zachowania nadpobudliwe w grupie było jeszcze kilkoro. Przygotowałam plan działań naprawczych, który przebiegał trójtorowo. Postanowiłam jednocześnie pracować z rodzicami dziewczynki, z rówieśnikami, z którymi przebywa w grupie oraz całą pozostałą społecznością przedszkolna stosując działania profilaktyczne.

Praca z rodzicami

1. Poprzez systematyczne kontakty indywidualne, ujednolicenie oddziaływań przedszkola i domu.
2. Pomoc w nawiązaniu kontaktu z Poradnią Psychologiczno-Pedagogiczną.
3. Proponowanie literatury oraz dyskretna pomoc w organizowaniu działania dziecka tak, aby zawsze osiągnęło zamierzony cel, zakończyło czynność /sprawdzoną, pochwaloną, wzmocniona przez rodzica/.
4. Podkreślanie u dziecka jego dobrych stron, prób zmian zachowań oraz nagradzanie za drobne sukcesy /uśmiechem, pogłaskaniem, przytuleniem/.

Praca w grupie.

1. Stwarzanie sytuacji umożliwiających dziewczynce pokazanie swoich mocnych stron.
2. Nasilenie ćwiczeń wspomagających koncentrację uwagi, praca metodą dramy oraz ruchu rozwijającego W. Sherborne.
3. Ponoszenie konsekwencji swoich zachowań, przepraszanie jeśli się kogoś skrzywdziło, sprzątanie jeśli się coś stłukło, czy rozsypało.
4. Umożliwienie zaspokojenia potrzeby ruchu i zarazem wdrażanie do zajęć wymagających spokoju i skupienia – skłanianie do samokontroli.


Praca ze społecznością przedszkolną.

1. Zorganizowanie spotkania z pracownikiem Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej.
2. Rozmowy z nauczycielami innych grup na temat problemu, sposobów jego rozwiązania.
3. Zorganizowanie Rady Szkoleniowej na temat strategii poczynań wobec dzieci nadpobudliwych psychoruchowo.
4. Wdrażanie oddziaływań.

Zaplanowane działania zostały od razu zrealizowane.

Spotkałam się ze spokojną, pełną zrozumienia i życzliwości postawą rodziców. Podsunięte lektury pomogły lepiej zrozumieć córkę i ułatwiły pełnienie ich niełatwej roli.

Współpraca z Poradnią Psychologiczno-Pedagogiczną była bardzo owocna. Potwierdziła moją wstępną diagnozę, dając wskazówki do dalszej pracy z dzieckiem.

Spotkałam się ze zrozumieniem rodziców, że dziecko nadpobudliwe nie jest dzieckiem złym, nieznośnym, lecz dzieckiem, które ma duże trudności w kierowaniu swoim postępowaniem oraz w przystosowaniu do wymagań rodziny i przedszkola. Dorośli powinni mu pomóc, nie karać i ciągle krytykować.

Problem nadpobudliwości jest najczęściej zauważany w pierwszych latach nauki dziecka w szkole. Kiedy nauczyciel nie radzi sobie z dekoncentracją na lekcji, wzmożoną pobudliwością ruchową na przerwach lub w klasie, albo z silnymi nieadekwatnymi reakcjami na stosunkowo neutralne bodźce otoczenia. Problemy zaczynają często dopiero wtedy dostrzegać rodzice.

Cieszę się, że „moi” rodzice dostrzegli je dużo wcześniej i dzięki temu ich dzieci łatwiej zniosą trudy szkolnego życia.

Opracowała:
bineczka@tlen.pl



Być może zaintresują Cię również inne nasze materiały:

  • Czy japońska manga wychowuje?Czy japońska manga wychowuje? Oddziaływanie mediów na dzieci i młodzież niejednokrotnie było przedmiotem zainteresowania ze strony wielu pedagogów i psychologów. Wyniki […]
  • Zaburzenia dynamiki procesów nerwowych  IIZaburzenia dynamiki procesów nerwowych II 1. Identyfikacja problemu, dane z wywiadu. Zahamowanie psychoruchowe to inna postać zaburzeń dynamiki procesów nerwowych. […]
  • Program logopedycznyProgram logopedyczny Program logopedyczny dla dzieci 5 i 6 letnich OPRACOWAŁA: S.MGR MAGDALENA TOKAJ Wstęp Logopedia-nauka zajmująca się […]
  • Kreatywny i twórczy nauczyciel – rozważaniaKreatywny i twórczy nauczyciel – rozważania W dzisiejszych czasach  ważne jest  wychowanie nowego pokolenia tak, aby zrozumieli dzisiejszą rzeczywistość, oraz wyposażenie ich w […]
  • Scenariusz uroczystości pasowania na “Tęczolutka”Scenariusz uroczystości pasowania na “Tęczolutka” DZIECI 3, 5, 6-LETNICH Cele ogólne: - wspomaganie procesu adaptacji dziecka do przedszkola, - przyjęcie do grona przedszkolaków nowo […]
  • Moje miastoMoje miasto Projekt Edukacyjny MOJE MIASTO KOSZALIN Prowadzący: Mirosława Majorek, Małgorzata Piwowarska Miejsce realizacji: Przedszkole nr […]