Wędrówki przedszkolaków z Pyzą

W swojej długoletniej pracy pedagogicznej przekonałam się jak ogromną rolę odgrywa w rozwoju i edukacji dziecka literatura dla dzieci czytana systematycznie i wykorzystywana w celu aranżowania sytuacji wychowawczo-edukacyjnych przez nauczyciela w przedszkolu. Potwierdzeniem moich obserwacji jest odbiór przez dzieci utworu Hanny Januszewskiej pt. „PYZA NA POLSKICH DRÓŻKACH”. Kilka lat temu, ta niemłoda już książeczka, z tryskającą dobrym humorem bohaterką, zwiedzającą i zachwycającą się pięknem naszego kraju, zawojowała serca dzieciaków w przedszkolu gdzie pracuję. Przedszkolaków i nie tylko – zainspirowała nas – nauczycieli do opracowania autorskiego programu wychowania przedszkolnego „Z Pyzą po polskich dróżkach”.

W roku szkolnym 2000/2001 rozpoczęłam pracę edukacyjno-wychowawczą z przedszkolakami w oparciu o wyżej wymieniony program. Zaczęła się wędrówka po mapie Polski. Naszym przewodnikiem była i jest Pyza wędrowniczka – postać wymyślona przez Hannę Januszewską, autorkę książek dla dzieci. W trakcie wędrówki z Pyzą przedszkolaki poznają wybrane regiony Polski, stroje ludowe, sztukę użytkową i zdobniczą, elementy architektury, regionalną mowę i literaturę, muzykę i tańce. Wykonują wiele prac plastycznych inspirowanych sztuką ludową danego regionu. Każdy temat przewodni realizowany jest w ciągu jednego miesiąca. Tematy zostały dobrane do poszczególnych miesięcy tak, aby pogodzić specyfikę regionu z kalendarzem pór roku, polskich świąt, obrzędów i zwyczajów.

Tradycje, zwyczaje, sztuka ludowa i piękno ojczystego krajobrazu przekazane dzieciom przez Hannę Januszewską w stworzonej przez nią literaturze mają ogromny wpływ na budzenie się w dzieciach świadomości istnienia kultury narodowej. Zabawy na bazie tych utworów dostarczają przedszkolakom wielu emocji związanych z poznaniem elementów polskiej historii, geografii, przyrody, kultury i sztuki ze szczególnym uwzględnieniem folkloru. Dzieci uczestniczą w zabawach wymagających przygotowań do wędrówki ze swoją mazowiecką przewodniczką, często czekają na coś ważnego i pięknego. Są aktywne i twórcze. Zdobytą wiedzę wykorzystują w zabawach samorzutnych.

W minionym roku szkolnym zbliżający się termin wejścia Polski do Unii Europejskiej skłonił mnie do rozszerzenia treści programowych o zagadnienia dotyczące innych krajów. Zamierzeniem moim było rozbudzenie w przedszkolakach zainteresowań poznawczych w dziedzinie krajoznawstwa i kultury wybranych krajów europejskich. Pyza wyruszyła więc na dróżki Europy – każdego miesiąca oprócz wędrówki po wybranych regionach Polski bawiłam się z dziećmi w podróż do innego kraju.

Jedną z ciekawszych zabaw była całodzienna podróż do Wielkiej Brytanii, którą odbyliśmy 31 października, kiedy to brytyjscy rówieśnicy moich przedszkolaków hucznie obchodzą dzień Halloween. Naszą podróż zaczęliśmy od znalezienia Wielkiej Brytanii na mapie Europy. Poznaliśmy tajemnicę Stonehenge i słynnego potwora Loch Ness. Zwiedziliśmy stolicę Anglii, płynęliśmy po Tamizie. Gościliśmy na królewskim dworze, gdzie wypiliśmy herbatę po angielsku. Zwiedziliśmy Muzeum Techniki w Londynie i Muzeum Figur Woskowych. Wysłuchaliśmy koncertu muzyki celtyckiej, tańczyliśmy angielskiego walca, a zabawie przy muzyce The Beatles nie było końca. Spotkaliśmy idola wszystkich dzieci Harrego Pottera, słynnego piłkarza Davida Beckhama i inne legendarne postacie rodem z Zielonej Wyspy. Wykonaliśmy lampion z dyni i maski na wieczór Halloween. Każde z dzieci znalazło w ten dzień coś, co je zainteresowało. Dodać należy, że w brytyjską podróż włączyły się także panie kucharki – na podwieczorek zaserwowały najprawdziwszy pudding! Prace plastyczne wykonane po powrocie z podróży były tak różnorodne, że nie dało się na ich podstawie wybrać najciekawszego, zadaniem przedszkolaków, fragmentu wycieczki. Po prostu – cały dzień był super! Przedstawiam scenariusz całodziennej zabawy.

Danuta Gruszczyńska
Miejskie Przedszkole Nr 78
w Katowicach

Szczegółowy scenariusz

Oddział dzieci 6-letnich

Opracowanie scenariusza i prowadzenie: Danuta Gruszczyńska
Temat: Podróż do Wielkiej Brytanii

Cele ogólne:

– rozbudzenie zainteresowań poznawczych innymi krajami,
– wyzwolenie ekspresji we wszystkich jej przejawach,
– odczuwanie radości w procesie odkrywania i tworzenia.

Cele operacyjne:

Dziecko:

– aktywnie uczestniczy we wspólnych zabawach,
– wiąże słowo z gestem, przestrzega ustalonych w zabawie reguł,
– potrafi wskazać na mapie Wielką Brytanię,
– zna nazwę stolicy Wielkiej Brytanii,
– potrafi opowiedzieć w kilku zdaniach o poznanym kraju (jego atrakcjach, charakterystycznych cechach, legendach itp.)
– sprawnie posługuje się nożyczkami (wykonało maskę techniką wycinania z papieru)

Metody: czynne, słowne i oglądowe ze szczególnym wykorzystaniem elementów pedagogiki zabawy

Forma: zbiorowa i indywidualna

Pomoce:

– mapa Europy (wydanie dla dzieci),
– ilustracje przedstawiające atrakcje Wielkiej Brytanii (plansze, wycinki z czasopism, albumy, fotografie, widokówki itp.)
– filiżanki i czajniczki do parzenia herbaty,
– odtwarzacz CD,
– płyta CD: G. F. Haendel – Menuet ze suity D-dur „Muzyka na wodzie”,
– płyta CD: Hymny krajów europejskich,
– płyta CD: Szkocka muzyka tradycyjna,
– płyta CD: A world of music – Ireland,
– kaseta magnetofonowa The Beatles,
– videokaseta: film „Harry Potter i komnata tajemnic”, film z mistrzostw Polski w tańcu towarzyskim,

Materiały i narzędzia:

– dynia, herbata, woda, mleko,
– wstążki, nożyczki, pomarańczowy papier, klej.

Przebieg:

1. Demonstracja dzieciom mapy, której dotychczas nie było w przedszkolu. Jest to mapa Europy w wersji dla dzieci (bogato ilustrowana). Wspólne oglądanie mapy, odszukiwanie na niej Polski oraz innych krajów.

2. Zapytanie dzieci, do którego kraju chciałyby pojechać gdyby mogły zrobić to w tej chwili. Padają różne propozycje – dziecko, które wymieniło jakiś kraj próbuje go odnaleźć na mapie. Na koniec nauczycielka przedstawia swoją propozycję – podróż do Wielkiej Brytanii (robi to tak sugestywnie by wszystkie dzieci zapragnęły podróży właśnie do tego kraju).

3. Krąg Rady (rodzaj przedszkolnego sejmu) – podjęcie decyzji (przez głosowanie) dokąd odbędziemy podróż (mnie się udało – jednogłośnie wybrana została Wielka Brytania).

4. Odszukanie i wskazanie na mapie Wielkiej Brytanii.

5. Wspólne ustalenie zasad podróżowania – zabawa integrująca grupę ,,Kontrakt” (zawarcie z grupą umowy dotyczącej zasad podróżowania).

6. Lot do Londynu – ilustracja ruchowa lotu samolotu przy muzyce (start z przysiadu, lot – bieg z wyciągniętymi w bok ramionami, lądowanie – przysiad itp.).

7. Powitanie na lotnisku w Londynie – stojąc w kręgu ramię przy ramieniu, trzymając się za ręce przesyłamy iskierkę (nauczycielka albo wybrane dziecko lekko ściska dłoń kolegi stojącego po jego prawej stronie, ten przekazuje uścisk następnemu – powitanie jest zakończone kiedy uścisk dojdzie do osoby, która pierwsza wysłała iskierkę.)

8. Zabawa tematyczna w odprawę celną na lotnisku (wyjaśnienie dzieciom czym zajmują się celnicy i dlaczego ich praca jest ważna).

9. Zwiedzanie Londynu (nauczycielka i nieodłączna Pyza przyjmują w zabawie rolę przewodników)

– Opowiadanie przewodnika o tajemnicy Stonehenge i potwora Loch Ness (wzbogacone ilustracjami).
– Spacerowy rejs po Tamizie – zabawa ruchowa z wykorzystaniem wstążek przy melodii „Skye boath song”.
– W Muzeum Techniki – oglądanie plansz rozwieszonych na ścianach w korytarzu przedszkola przedstawiających eksponaty muzeum – wyrażanie swojego zachwytu na zgłoskach „ach”, „och”, „ech”, „uch”, „ich” (ćwiczenia artykulacyjne).
– W Hyde Parku – chętne dzieci wypowiadają się na dowolny temat i w dowolnej formie (opowiadanie, wiersz, piosenka, opowieść ruchowa itp.),
– W gabinecie figur woskowych – zabawa ruchowa z zatrzymaniem na określony sygnał (dzieci poruszają się przy muzyce po całej sali – kiedy muzyka milknie zatrzymują się przyjmując dowolną pozę i stoją nieruchomo jak woskowe figury).


10. Wizyta na królewskim dworze:

– obejrzenie fotografii przedstawiających królową brytyjską Elżbietę II i jej rodzinę,
– wysłuchanie hymnu „Boże chroń królową” (zwrócenie uwagi na właściwe zachowanie w czasie brzmienia hymnu państwowego),
– five o’clock” – wspólne zaparzenie i wypicie herbaty po angielsku (Oglądanie różnych filiżanek; porównywanie kształtów, wzornictwa, materiału z jakiego są wykonane – wyjaśnienie na czym polega różnica pomiędzy kubkiem a filiżanką. Obserwacja procesu parzenia herbaty – co dzieje się z suchymi listkami herbaty po zalaniu wrzątkiem, jaki ma smak, kolor, zapach itp. Samodzielne przygotowanie herbaty zgodnie z angielskim zwyczajem)
– obejrzenie jak walca angielskiego tańczą zawodowe pary taneczne na konkursie tańca towarzyskiego (film na videokasecie) i nauka podstawowych jego kroków.

11. Przygotowania do Halloween:

– zabawa badawcza „poznajemy dynię” – kształt, wielkość, co jest w środku, smak i co można z niej zrobić (zupę, dżem, marynatę itp.),
– wspólne wykonanie lampionu z dyni,
– samodzielne przygotowanie masek na zabawę Halloween (wycinanka z papieru).

12. Zabawa Halloween:

– korowód duchów po całym przedszkolu – „wystraszeni” pracownicy przedszkola (panie kucharki, woźne, intendentka itd.) wykupują się słodyczami,
– zabawa taneczna przy muzyce zespołu The Beatels,
– spotkania z idolami:

· „Beckham kontra Dudek” – konkurs strzałów na bramkę,
· „Robin Hood czy Wilhelm Tell?” – konkurs rzutów do tarczy,
· „Turniej rycerzy króla Artura” – konkurs zbijania baloników mieczami z gazety,
· „Szkot” – zespołowe wykonanie układanki przedstawiającej tradycyjny strój Szkota,
· spotkanie z Harrym Potterem – oglądanie filmu video „Harry Potter i komnata tajemnic”.

13. Powrót do Polski – lot na miotłach (wykorzystanie wszystkich dostępnych w przedszkolu mioteł i szczotek do zamiatania).

14. „Zatrzymane w kadrze” – wykonanie pracy plastycznej, której tematem jest dowolny fragment odbytej wycieczki. Technika pracy dowolna. Dzieci, które nie zdążą wykonać pracy w przedszkolu zrobią to w domu i przyniosą następnego dnia. Prace będą elementem albumu o Europie a jednocześnie narzędziem badawczym, które pomoże ocenić przebieg i efekty edukacyjne przeprowadzonych zajęć.

Danuta Gruszczyńska
Miejskie Przedszkole Nr 78
w Katowicach



Być może zaintresują Cię również inne nasze materiały: