Scenariusze zajęć inspirowane utworami Heleny Bechlerowej

Do wykorzystania w pracy z dziećmi sześcioletnimi. Przykładowe scenariusze dostosowane są do prowadzenia zajęć systemem blokowym, a utwory pisarki stanowią punkt wyjścia do realizacji różnorodnych zagadnień programowych.

opracowanie:
mgr Katarzyna Szlęk-Lip

SCENARIUSZ I

– Nowy Gość –

Temat: Czy to, co mówimy o innych jest prawdą?

Cele:

– zapoznanie z utworem H. Bechlerowej Nowy gość
– wzbudzenie refleksji dotyczących naszych sądów o innych ludziach
– odczytywanie głównej myśli utworu literackiego
– zastosowanie umiejętności czytania w działaniach praktycznych
– stosowanie określeń dotyczących wyglądu zewnętrznego postaci i cech wewnętrznych
– zwierzęta małe i duże: różnicowanie zwierząt według wielkości; dostrzeganie różnorodności form w świecie przyrody
– wyrażanie treści literackiej w twórczości plastycznej

1. Kogo przyjmiemy do grupy?

Z osób o zróżnicowanym wyglądzie zewnętrznym przedstawionych na zdjęciach i rysunkach umieszczonych na tablicy, dzieci wybierają te, z którymi chciałyby się zaprzyjaźnić. Podają uzasadnienie swojego wyboru. Wskazują też na osoby, których nie chciałyby przyjąć do grupy, również uzasadniając.

2. Jak dobierasz przyjaciół?

Dzieci zastanawiają się, co jest dla nich ważne u osób, z którymi się przyjaźnią: wygląd, ich ubiór, jakie mają zabawki, czy jak się zachowują? Dzieci zastanawiają się i swój wybór zaznaczają wrzuceniem żetonu do odpowiednio oznaczonego kubka. Następnie dokonują podsumowania swoich wyborów. Przeliczają żetony z kolejnych kubków i wyniki „zapisują” kartonem z odpowiednią liczbą.

Podsumowanie głosowania.

3. Słuchanie opowiadania Nowy gość (z książeczkiWesołe lato) Heleny Bechlerowej.

4. Rozmowa dotycząca treści opowiadania:

– Co mówiły zwierzęta o słoniu?
– Czy to, co zwierzęta mówiły o słoniu było zgodne z prawdą? Dlaczego?
– Jaki był naprawdę słoń?
– Jak zachowały się zwierzęta po zdarzeniu z obrusem?

5. Zabawa ruchowa przy muzyce „Słoń i kotki.”

W zależności od rodzaju muzyki dzieci naśladują ciężki, głośny chód słonia lub cichutkie skradanie się kotków.

6. Próba odczytania przez dzieci przewodniej myśli utworu.

– O co chcielibyście się zapytać, a co dotyczy treści utworu?
– Co ważnego i mądrego było w tym opowiadaniu?
– Czego moglibyśmy się nauczyć z tej bajeczki?

7. Jaki był słoń? Stosowanie określeń dotyczących wyglądu zewnętrznego i cech charakteru.

Dzieci udają się w miejsce gdzie, w sali znajduje się ilustracja przedstawiająca słonia i zgłaszają własne propozycje. Następnie podejmują próbę scharakteryzowania pozostałych bohaterów bajeczki, zajmując miejsca obok ilustracji przedstawiających kolejne postacie. Zastanawiają się nad tym, co je różniło a co mieli wspólnego.

8. Doskonalenie umiejętności czytania.

Dzieci otrzymują kartoniki, na których wypisane są postacie (nazwa zwierzęcia) występujące w tym opowiadaniu. Odnajdują na plakietkach (rozłożonych na dywanie) imię wskazanego bohatera, Kartoniki umieszczają pod odpowiednimi ilustracjami wykorzystanymi w poprzednim zadaniu.

9. Zwierzęta małe – zwierzęta duże.

Każde z dzieci wybiera jeden obrazek przedstawiający jakieś zwierzę (wszystkie obrazki tej samej wielkości). Zadaniem dzieci jest określić, które zwierzęta w rzeczywistości są duże, a które małe. Duże umieszczają na tablicy pod obrazkiem słonia, małe pod obrazkiem królika. Przeprowadzają sprawdzenie poprawności wykonanego zadania.

10. Ilustracja do opowiadania Nowy gość.

Dzieci wykonują ilustrację przedstawiając wybrane przez siebie wydarzenie z poznanego opowiadania – technika wycinanki. Po skończonej pracy wypowiadają się na temat przedstawionych przez siebie treści.

SCENARIUSZ II

– Niewidzialne poziomki –

Temat: Jak poprawić zły humor?

Cele:

– zapoznanie z utworem H. Bechlerowej Niewidzialne poziomki
– wzbudzanie refleksji nad własnym zachowaniem zwrócenie uwagi na rzutowanie naszego nastroju na zachowanie wobec innych.
– poszukiwanie przykładów propozycji zachowań stosownych do danej sytuacji
– próba odczytania przewodniej myśli opowiadania
– analiza i synteza wyrazów – układanie wyrazów z układanki literowej. Doskonalenie umiejętności czytania.
– liczenie, wykonywanie dodawania; zapisywanie i odczytywanie działań matematycznych
– modelowanie w glinie – poznanie właściwości tworzywa; rozwijanie wyobraźni przestrzennej, nadawanie pożądanego kształtu tworzywu plastycznemu

1. Słuchanie opowiadania Niewidzialne poziomki.
2. Rozmowa:

Swobodne wypowiedzi dzieci.

Odpowiedzi na pytania:

– Dlaczego koziołek wysypał poziomki Bamboszka?
– Jak zachował się koziołek, gdy Groszek stwierdził, że Bamboszek przyniósł mu niewidzialne poziomki?
– Czy wam czasami też zdarza się mieć zły nastrój?
– Jak się wtedy zachowujecie?
– Poradźcie koziołkowi – jak odzyskać dobry humor?
– Co należy zrobić, gdy swoim postępowaniem zniszczymy czyjąś pracę lub wyrządzimy komuś przykrość?

3. Odczytywanie głównej myśli utworu.

– Co ważnego było w tym opowiadaniu?
– Czego możemy się z niego nauczyć?

4. Zbieranie jagódek- zabawa matematyczna.

Dzieci zbierają rozłożone na dywanie jagody (koła), w takim kolorze jak wybrane przez nie koszyczki. Odnajdują kolegę, który zbierał jagody w tym samym kolorze i siadają koło siebie na dywanie.

Każde z dzieci przelicza ile jagód zebrało i wybiera (z otrzymanych) kartonik z odpowiednią liczbą. Następnie liczą ile jagód mają razem i układają działanie matematyczne i odczytują zapis.

5. Układanie wyrazów z układanki literowej.

Dzieci odwracają krążki (jagódki) na drugą stronę, na której umieszczone są litery. Mają za zadanie ułożyć wyrazy związane z poznanym opowiadaniem. Później kolejno odczytują i sprawdzają czy ułożone wyrazy łączą się z treścią bajeczki.

6. Dzbanek na poziomki.

Modelowanie w glinie. Wyrażanie przez dzieci własnych odczuć doznawanych w kontakcie z tworzywem, jakim jest glina. Ozdabianie za pomocą rylca lub przez doklejanie elementów.

Po wysuszeniu malowanie prac. Urządzenie wystawki dla rodziców.

SCENARIUSZ III

– Śniadanie zajączka –

Temat: Być dobrym dla innych.

Cele:

– zapoznanie z treścią opowiadania H. Bechlerowej Śniadanie zajączka
– nabywanie umiejętności wyrażania własnych sądów i przemyśleń na temat treści utworów literackich.
– ocena postępowania bohatera literackiego
– odczytywanie myśli przewodniej utworu
– konstruowanie gry matematycznej
– nabywanie wprawy w posługiwaniu się nożyczkami – cięcie po narysowanej linii

1. Przedstawienie treści bajeczki w formie inscenizacji z użyciem sylwet.
2. Swobodne wypowiedzi dzieci na temat treści utworu.
3. Ocena postępowania bohatera.

– Kto w tym opowiadaniu postąpił źle?
– Kto zachowywał się dobrze?
– Kim z tego opowiadania chciałbyś być? (Dlaczego?)
– Czy zdarzyło ci się kiedyś zachować podobnie do zajączka Szaraczka?
– A może postąpiłeś tak jak ten chłopiec?

4. Odczytywanie sentencji utworu.

– Jaki tytuł mogło by mieć to opowiadanie?
– O czym ważnym nam mówi, co możemy się z niego nauczyć?

5. Kapusta – nagroda dla zajączka.

Wycinanie listków kapusty – cięcie po śladzie. Na wyciętym listku umieszczenie napisu „dla zajączka” (np. ułożenie z gotowych liter, stemplowanie itp.. Z wyciętych przez dzieci liści uformowanie dużej głowy kapusty.

6. Droga zajączka – konstruowanie gry matematycznej (w oparciu o rozwiązania proponowane przez E. Gruszczyk-Kolczyńską).

Przykład:

SCENARIUSZ IV

– Zajączek z rozbitego lusterka –

Temat: Zajączek z lusterka

Cele:

– zapoznanie z opowiadaniem H. Bechlerowej Zajączek z rozbitego lusterka
– zapoznanie ze zjawiskiem odbicia światła
– nabywanie umiejętności komunikatywnego wyrażania własnych myśli
– budzenie rozumienia potrzeby innych domowników do odpoczynku
– budzenie refleksji nad własnym zachowaniem

1. Rozmowa.

Zdarzyło się wam na pewno chorować; – Kto się wami opiekuje, gdy jesteście chorzy?

– Czy mama może być zmęczona? Kiedy? Dlaczego?
– Posłuchajcie pewnej historii o chłopcu i jego mamie. Będzie tam występował jeszcze ktoś inny, ale o tym dowiecie się z książeczki.

2. Słuchanie opowiadania H. Bechlerowej Zajączek z rozbitego lusterka.
3. Rozmowa po wysłuchaniu opowiadania.

Swobodne wypowiedzi dzieci.

Odpowiedzi na pytania:

– Czyje postępowanie wam się nie podobało?
– Kto zachowywał się dobrze?
– Kto w tym opowiadaniu odegrał ważną rolę?
– Czy wam zdarzyło się kiedyś być podobnym do Piotrusia?
– Skąd zjawił się tęczowy zajączek?

4. Zapoznanie dzieci ze zjawiskiem odbicia światła.

Doświadczenia z lusterkami. Swobodne zabawy dzieci. wypowiedzi na temat poczynionych obserwacji.

5. Zabawa – „Zajączek prowadzi Piotrusia do mamy.”

Dzieci próbują poprowadzić „zajączka” od napisu „Piotruś” do napisu „mama” umieszczonych w oddalonych miejscach sali.

6. Malowanie ilustracji do opowiadania i proponowanie zapisu dla przedstawionych treści.

SCENARIUSZ V

– Kolczatek –

Temat: Sen zimowy zwierząt.

Cele:
– poznanie zwyczajów niektórych zwierząt zapadających w sen zimowy
– zwrócenie uwagi na ochronę niektórych roślin przed mrozem
– kształcenie umiejętności rozwiązywania zagadek. Rozpoznawanie zwierząt i roślin po ich charakterystycznych cechach
– zainteresowanie dzieci zjawiskami przyrody
– reagowanie na zmianę tempa muzycznego
– porządkowanie przedmiotów według wielkości
– doskonalenie umiejętności czytania
– doskonalenie sprawności manualnej podczas modelowania w masach plastycznych

1. Zapoznanie z pierwszą częścią opowiadania (do momentu zaśnięcia jeża) Kolczatek H. Bechlerowej przedstawioną w formie teatrzyku.

2. Rozmowa:

– Czego potrzebował jeżyk?
– Dlaczego trudno było mu znaleźć zimowe mieszkanie?
– Jakie miejsce na zimowy sen jest dla jeża najlepsze?
– Dlaczego jeż w zimie śpi?
– Jakie znane wam zwierzęta również zapadają w sen zimowy?
– Kto waszym zdaniem spał pod płaszczem chochoła? Kto pod kamieniem?

A kto pod konarami wierzby?

3. Oglądanie teatrzyku ilustrującego drugą część bajeczki.

4. Rozmowa:

– Czy dobrze odgadliście zagadki chochoła, wierzby i kamienia?
– Czego dowiedzieliście się z tego opowiadania?

5. Zabawa przy muzyce.

Reagowanie na zmiany tempa muzycznego. Przy żywej muzyce dzieci-jeże poruszają się na czworakach, szukają miejsca na zimowy sen. Przy melodii kołysanki zwijają się w kłębek – „zasypiają.”


6. Zabawa –„Pożegnanie jeża”

Każde z dzieci zbiera rozrzucone na dywanie listki, ale tylko w takim samym kształcie jak otrzymany od nauczycielki wzór. Następnie każdy układa swoje listki od najmniejszego do największego; odwraca na drugą stronę i odczytuje hasło pożegnanie jeża „do wiosny.”

7. Zabawa – „Kto gdzie śpi?”

Dzieci losują kartoniki z napisami, z których odczytują, kim będą w zabawie: jeżem, żukiem, żabą, różą. Następnie szukają dla siebie odpowiedniego mieszkania przy rozmieszczonych w sali rekwizytach: rysunku wierzby, miniaturze chochoła, przy kamieniu lub przy koszu z suchymi liśćmi.

8. Praca plastyczna – wykonanie jeża z masy solnej i nasion słonecznika.

Urządzenie dla wykonanych przez dzieci jeżyków „zimowego mieszkania” w kąciku przyrody.


SCENARIUSZ VI

– O żabkach w czerwonych czapkach ?

Temat: Barwy ochronne zwierząt.

Cele:

– zapoznanie ze zjawiskiem mimikry w przyrodzie
– dostrzeganie zależności i powiązań między poszczególnymi elementami środowiska naturalnego
– odczytywanie głównej myśli utworu literackiego
– usprawnianie wymowy
– utrwalenie znajomości kolorów
– nabywanie umiejętności planowania pracy – przygotowanie inscenizacji
– wykonywanie prac użytecznych – przygotowanie kostiumów do inscenizacji
– podejmowanie współdziałania przy realizacji wspólnych celów
– czerpanie radości ze wspólnie wykonanej pracy

1. Sprawdzenie znajomości kolorów.

Nauczycielka wymienia kolor dzieci odnajdują koła o takiej samej barwie rozmieszczone w różnych miejscach sali.

2. Wypowiedzi dzieci o tym, jaki kolor lubią najbardziej.

3. Słuchanie opowiadania H. Bechlerowej O żabkach w czerwonych czapkach.

4. Wypowiedzi dzieci na temat poznanej treści.

Wypowiedzi swobodne.

Odpowiedzi na pytania:

– O czym marzyły żabki?
– Czy żabki mogły spełnić swoje marzenia?
– Czego można było się nauczyć z tego opowiadania?

5. Zabawa ortofoniczna „Bocian i żaby.”

Żaby skaczą po łące, gdy usłyszą klekotanie bociana, chowają się pod zielonym listkiem (unoszą nad głową zielony krążek). Gdy bocian odejdzie naśmiewają się z niego:

„ Rech, rech, rech, bocian zdechł,
A my temu rade, rade, rade.”

6. Zaproszenie na bal.

– Kogo żaby zaprosiły na bal?
– A kogo mogłyby zaprosić gdyby urządzały „zielony bal”? Czy znacie zwierzęta o zielonej barwie?
– Poszukajcie w sali przedmiotów w kolorze zielonym, które mogłyby się przydać żabom na przyjęcie.

7. Planowanie inscenizacji.

Propozycje dzieci: co trzeba ustalić, jakie czynności trzeba będzie wykonać, potrzebne rekwizyty.

8. „Żabka” – wykonanie rekwizytów do inscenizacji.

Przygotowanie opasek na głowę i „łapek” na ręce.

9. Oglądanie fragmentów filmu z kasety video „Mistrzowie kamuflażu.”

SCENARIUSZ VII

– Jedna srebrna kropla –

Temat: Różne stany skupienia wody.

Cele:

– zapoznanie ze zjawiskiem parowania i skraplania się wody
– przybliżenie dzieciom procesu obiegu wody w przyrodzie
– doskonalenie umiejętności czytania
– rozróżnianie dźwięków naturalnych – zagadki słuchowe
– usprawnianie wymowy
– nabywanie doświadczeń w kształtowaniu pojęcia objętości płynów
– przestrzeganie umów dot. zasad bezp. podczas obserwowania doświadczeń przeprowadzanych przez nauczyciela

1. Słuchanie opowiadania H. Bechlerowej Jedna srebrna kropla.

2. Wypowiedzi dzieci.

Wypowiedzi swobodne.

Odpowiedzi na pytania:

– O czym marzyła kropelka?
– Czy udało jej się spełnić marzenia?
– W jaki sposób?

3. Opisywanie obrazka – ćwiczenia w czytaniu.

Dzieci otrzymują napisy związane z treścią opowiadania, odczytują je i umieszczają w odpowiednim miejscu dużego obrazka umieszczonego na tablicy.

4. Obieg wody w przyrodzie.

Przypomnienie przez dzieci przygód kropelki, wprowadzenie elementów animacji.

5. Odczytywanie najważniejszych wiadomości zawartych w utworze.

– Czego dowiedzieliśmy się z tego opowiadania?
– Kiedy woda przybiera postać obłoczka – pary? Kiedy jest kropelką, a kiedy zamienia się w śnieżynkę?

6. Obserwowanie zjawiska parowania i skraplania wody – doświadczenie.

Oglądanie wody pod postacią szronu.

Porównywanie właściwości wody w odmiennych stanach skupienia.

7. Rozpoznawanie odgłosów – zagadki słuchowe.

Słuchanie odgłosów (nagranie magnetofonowe „Dźwięki i głosy”) wody: kapiącej z kranu, nalewanej do wanny, szumu morza, deszczu, ulewy.

8. Zabawa ortofoniczna – naśladowanie odgłosów: kap – kap, ciur – ciur, bul – bul, plusk – plusk, chlup – chlup.

9. Przelewanie wody. Nabywanie doświadczeń związanych z mierzeniem płynów. Porównywanie objętości naczyń, np.: ile kubeczków wody mieści się w pojemniku?

SCENARIUSZ VIII

– Jabłoneczka –

Temat: Jak powstaje owoc?

Cele:

– odczytywanie znaczących treści zawartych w przekazie poetyckim
– próby rozumienia procesu formowania się owocu
– wyodrębnianie elementów w budowie kwiatu
– budzenie wrażliwości na piękno poetyckiego przekazu
– wyrażanie własnych przeżyć w działalności plastycznej

1. Słuchanie wiersza H. Bechlerowej Jabłoneczka.
2. Rozmowa:

Swobodne wyrażanie własnych odczuć związanych z poznanym wierszem.

Odpowiedzi na pytania:

– Co obiecywała Jabłoneczka?
– Co stało się z jej pięknymi kwiatami?
– Czy Jabłonka dotrzymała słowa?

3. Oglądanie kwitnącej gałązki jabłoni i jabłka – poszukiwanie przez dzieci związków między nimi.

Oglądanie kwitnących gałązek innych drzew owocowych i jarzębiny próby odgadnięcia, jakie owoce z nich mogą powstać.

Dopasowywanie odpowiednich ilustracji przedstawiających owoce.

4. Jak powstaje owoc?

Oglądanie kwiatu jabłoni przez szkło powiększające. Próba przybliżenia dzieciom zagadnienia tworzenia się owocu w oparciu o rysunek.

5. Ponowne słuchanie wiersza rozmowa na jego temat.

– Co w tym wierszu najbardziej się wam podobało?
– Co mówiła jabłonka o swoich kwiatach?
– Co zrobił wiatr?
– Kiedy jabłonka dotrzymała danego słowa?
– Po czym w tym wierszu rozpoznamy, kiedy nadeszła jesień?
– Jakiego określenia użyła poetka, by powiedzieć, że nadeszła już jesień?
– Dlaczego jabłonka nazwała swoje jabłka „skarbem bogatym”?

6. „Kwitnąca jabłonka” ( praca wieloetapowa)– praca plastyczna w 3-osobowych grupach. Wykonywanie: pień z rolek oklejonych papierem gazetowym formowanym przy pomocy klajstru, malowanie po wyschnięciu, naturalne gałązki, kwiaty wycinane z cienkiej bibułki.



Być może zaintresują Cię również inne nasze materiały: