Kształcenie dzieci sześcioletnich w szkole

Kształcenie dzieci sześcioletnich w szkole.

Jakość pracy pedagogicznej z dzieckiem w wieku przedszkolnym jest ważnym elementem sprawnego funkcjonowania całego naszego systemu edukacji narodowej.

Od roku szkolnego 1977/1978 uznano, iż przedszkola w Polsce są pierwszym ogniwem w jednolitym systemie oświaty, władze oświatowe podjęły decyzję upowszechnienia tych placówek dla dzieci sześcioletnich.

W związku z tym, by zapewnić wszystkim sześciolatkom możliwość instytucjonalnego przygotowywania się do nauki w szkole, MOiW powołało oddziały przedszkolne przy szkołach podstawowych. Odtąd nastąpił podział dzieci na te, które podlegają systematycznym oddziaływaniom wychowawczym tylko przez jeden rok. [1]

Od 1989 roku, trudna sytuacja, a często brak zrozumienia lokalnych władz dla potrzeb małych dzieci, stały się przyczyną likwidacji wielu placówek. Dokonane zostały także pewne zmiany programowe. Wszystkie przedszkola i oddziały przedszkolne obowiązane są stosować program opracowany na podstawie minimum programowego, wybrany z proponowanego zestawu programów. Ich wspólny rdzeń to minimum programowe, które określa podstawowe cele, zadania i treści wychowania przedszkolnego dzieci 3, -6 letnich.

Korzystając z programu nauczyciel powinien poszukiwać własnych sposobów stymulowania rozwoju dziecka. [2]

Kiedyś, gdy jeszcze nie był „zerówek”, rozwijały się ogniska przedszkolne prowadzone przez Towarzystwo Przyjaciół Dzieci. Od dzisiejszych oddziałów przedszkolnych to je różniło, że działały nie skrępowane obowiązkiem „przerobienia materiału”. Działały bez pośpiechu, przyjmując realistycznie, że rówieśnik rówieśnikowi nie równy, że i tak każde dziecko wniesie do szkoły swój własny bagaż doświadczenia, zahamowań. Każde może mieć inne zaległości i wyprzedzenia na swojej drodze ku dojrzałości szkolnej. Przede wszystkim poszczególne dzieci inaczej i w różnym stopniu miały zaspokajane potrzeby, od których szkolne losy przyszłego ucznia bardziej są uzależnione od metodycznie podanej prawdy.

Późniejsze oddziały przedszkolne jako forma upowszechniania wychowania przedszkolnego dla 6 – latków przystąpiły do dzieła poważniej. [3]

Często sądzi się, że oddziały przy szkołach spełniają dobrze swoją funkcję w dziedzinie rozwijania umysłu dziecka, ale powstaje pytanie, czy w równym stopniu kształtują inne sfery osobowości warunkujące zadowalający start w klasie pierwszej oraz zapobiegające niepowodzeniom szkolnym.

W dobrze zorganizowanym oddziale przedszkolnym, a zwłaszcza przy zastosowaniu odpowiednich metod mających charakter zabawowy przekształcający się stopniowo w pracę, można osiągnąć dobre wyniki nie tylko w zakresie czytania, lecz przede wszystkim wielostronnego rozwoju. Nie formy lekcji i pauz szkolnych, lecz formy zajęć i zabaw sprzyjają wielostronnemu rozwojowi osobowości dziecka w tym wieku.

Na temat wychowania przedszkolnego często słychać głosy krytyki rodziców i profesjonalistów, wysuwający zarzut przerostu dydaktycznej funkcji oddziału przedszkolnego kosztem jego zadań wychowawczych i profilaktycznych. W praktyce, nie bez przyczyn tkwiących w niedoskonałości programu pracy z 6 – latkami, pojęcie dydaktyki zostało zawężone do sztucznie wyodrębnionego wychowania umysłowego potraktowanego jako przygotowanie do szkoły, a polegające głównie na wyposażeniu dziecka w  wiadomości i techniki potrzebne do spełniania w niedalekiej przyszłości wymogów szkolnego programu w klasie pierwszej.

Oddziały przedszkolne są pewną koniecznością. Nasuwa się postulat, aby uwzględnić w nich, w większej, aniżeli dotychczas mierze, przedszkolne metody i formy działania, ze szczególnym wyeksponowaniem zabaw i gier. Ten postulat wymaga zmiany w postawach nauczycieli i przekonania ich, że w wychowaniu umysłowym akcent powinien paść na ogólny rozwój spostrzeżeń, wyobrażeń, pamięci, uwagi oraz mowy i myślenia, a elementarna nauka czytania i pojęć matematycznych stanowić ma czynnik mobilizujący dzieci do zainteresowania „słowem” i liczbą, które w życiu dorosłych ludzi odgrywają wielką rolę. Chodzi głównie o wyrobienie gotowości do uczenia się oraz zaciekawienia tym, co  czytanie i liczenie przed nimi otwiera i jakie kreśli perspektywy poznania otaczającej rzeczywistości. [4]

Nie zawsze można traktować dzieci uczęszczające do oddziału przedszkolnego jako dzieci o niższym poziomie rozwojowym w stosunku do absolwentów przedszkola. Poziom  ich zależy przede wszystkim od środowiska. [5]

Prawidłowa i pełna realizacja programu pracy wychowawczo-dydaktycznej uwarunkowana jest także odpowiednią bazą lokalową i terenową oraz stanem wyposażenia  w sprzęt i pomoce dydaktyczne. Postęp w tej dziedzinie jest zbyt powolny, a aktualny stan bazy lokalowej, szczególnie na wsi, nie wszędzie stwarza możliwości poprawy warunków pracy tych placówek. [6]



[1] J. Dubiel, Dojrzałość szkolna dzieci sześcioletnich uczęszczających  do przedszkola i oddziału przedszkolnego, „Wychowanie w Przedszkolu” 1989, nr 5, s. 271
[2] E. Brańska, Refleksje nad edukacją przedszkolną, „Wychowanie w Przedszkolu” 1992, nr 7, s. 388
[3] R. Więckowski, Funkcja programu we współczesnej edukacji przedszkolnej, „Wychowanie w Przedszkolu” 1992, nr 7, s. 391
[4] J. Walczyna, Dylematy wychowania umysłowego dzieci w przedszkolu, „Wychowanie w Przedszkolu” 1998, nr 3, s. 135
[5] H. Mystkowska, Uczymy czytać w przedszkolu, WsiP, Warszawa 1977, s. 93
[6] H. Grębska, Program poprawy wychowania przedszkolnego na wsi, „Wychowanie w Przedszkolu”1998, s. 500



Być może zaintresują Cię również inne nasze materiały: