Edukacja regionalna

„Moja mała ojczyzna” – Program edukacji regionalnej

CELE EDUKACJI REGIONALNEJ

Tradycje, zwyczaje i sztuka ludowa jest częścią historii i kultury ludowej. Poznawanie folkloru w różnych jego przejawach jest jednym z elementów, który ma wpływ na budzenie świadomości narodowej.
Dziecko stopniowo poznaje obyczaje i tradycje poczynając od rodziny, poprzez swój region, aż po różnorodność, jakiej możemy doświadczyć w całej Polsce.
Poprzez edukację regionalną dziecko ma możliwość poznać swoje korzenie, dostrzec to, co zmieniło się przez pokolenia w otaczającym go świecie w kulturze, zwyczajach i języku.
Zdobywanie wiedzy z zakresu dziedzictwa kulturowego jest ważnym czynnikiem osobotwórczym.
Dziecko poznając dziedzictwo kulturowe uświadamia sobie kim jest, jakie posiada korzenie i dokąd zmierza.

Głównym celem edukacji regionalnej jest powrót do źródeł życia każdego człowieka, do źródeł jego etyki, pierwotnego języka, powrót do pierwotnej kultury domowej, lokalnej, regionalnej, narodowej i ogólnoludzkiej.
W procesie wychowania należy stworzyć warunki do podejmowania działań na rzecz budowania empatii z otoczeniem oraz budzenia poczucia dumy z „małej ojczyzny”.
W procesie wychowania ważne są formy wychowania, które pozwolą poznać nam dziedzictwo kulturowe poprzez wytwórczość stylizowaną na wzór kultury ludowej.

– Nabywanie umiejętności tworzenia wytworów stylizowanych na wzór ludowy rozwija zdolności artystyczne, ekspresję twórczą, pobudza wyobraźnię oraz kształtuje postawę szacunku dla innych twórców.
-Zdobywanie wiedzy z zakresu dziedzictwa kulturowego jest ważnym czynnikiem osobotwórczym. Poznawanie podobieństw i różnic w obyczajach i sztuce ludowej zbliża dziecko do odczuwania wspólnoty z całym narodem.
– Dziecko o najmłodszych lat chłonie i zatrzymuje w pamięci to, co dzieje się w jego najbliższym otoczeniu. Zwyczaje, obyczaje i obrzędy wyniesione z dzieciństwa pamięta przez całe życie.
-Dostosowuje się do wymagań otoczenia grupy społecznej, przyjmuje funkcjonujące w niej normy i wartości społeczne; internalizuje je, przyjmując określone wzorce kulturowe, nabywając nowych kompetencji do uczestnictwa w danej zbiorowości społecznej.
-Wychowanie w szacunku do kultury regionalnej przywraca podmiotowość człowieka- dziecko nie działa na rzecz jednostki, ale na rzecz tożsamości wspólnotowej.

CELE OGÓLNE:

– Zachowanie tożsamości
– Poznanie historii i kultury regionu
– Umocnienie więzi z regionem – patriotyzm lokalny
– Budzenie szacunku do tradycji, języka, kultury
– Uwrażliwienie na piękno „Małej ojczyzny”

„Moja mała ojczyzna”- Program edukacji regionalnej
Program ten ma służyć doskonaleniu procesu wychowawczo-dydaktycznego, poprawić i urozmaicić pracę nauczyciela, a także uzmysłowić dzieciom jak wielka jest różnorodność i bogactwo wytworów myśli i rąk naszych przodków.

JA I MOJE MIASTO:

3, 4 LATKI

– Znajomość nazwy swojej miejscowości
– Nazywanie ulubionych i ważnych miejsc w swojej miejscowości
– Poznawanie najbliższej okolicy
– Przestrzeganie zasad dotyczących utrzymywania porządku i szanowania zieleni w najbliższym otoczeniu
– Dostrzeganie zmian w wyglądzie swojej miejscowości i okolicy
– Rozpoznawanie budynku przedszkola
– Poznawanie wykonywanych czynności i narzędzi pracy osób zatrudnionych w przedszkolu
– Uczestnictwo w przedszkolnych spotkaniach z ciekawymi ludźmi ze środowiska lokalnego
– Poznawanie przyśpiewek miejscowych zespołów folklorystycznych

5 LATKI

– Znajomość nazwy miejscowości i jej etymologii
– Znajomość swojego adresu zamieszkania
– Dostrzeganie zmian, jakie zachodzą w najbliższym otoczeniu związanych z inwestycjami i rozwojem miasta
– Poznanie krótkiego rysu historycznego Łaz
– Poznanie charakterystycznych zawodów wykonywanych na terenie miasta Łazy (kolejarz, sprzedawca)
– Czynne uczestnictwo w przedszkolnych spotkaniach z przedstawicielami miejskich służ: policjant, strażak, strażnik miejski
– Przyroda okolicy i formy jej ochrony
– Interesowanie się miejscami kultury i pamięci; zabytki (wieża ciśnień, budynek przedszkola)
– Zapoznanie dzieci z historią miasta w oparciu o dostępną literaturę, foldery, kroniki, zdjęcia, publikacje książkowe
– Gromadzenie pamiątek z przeszłości miejscowości i okolicy
– Zapoznanie z miejscowymi podaniami, legendami, utworami dotyczącymi miejscowości i jej mieszkańców
– Poznanie przyśpiewek miejscowego „Klubu seniora”
– Poznanie herbu miasta i gminy Łazy

6 LATKI

– Poznanie historii Łaz
– Poznanie ekosystemów w okolicy i ich ochrona
– Dostrzeganie zmian w najbliższej okolicy
– Rozpoznawanie i nazywanie swojej ulicy oraz innych ulic w okolicy zamieszkania, dzielnicy, osiedla- wyszukiwanie ich na planie miasta
– Poznawanie miejsc użyteczności publicznej, takich jak: szkoła, przychodnia lekarska, apteka, poczta, komisariat policji, straż pożarna- zapoznanie się z ich działalnością na rzecz społeczności lokalnej
– Posługiwanie się nazwami popularnych zawodów
– Dalsze gromadzenie pamiątek z przeszłości miejscowości i okolicy
– Poznanie herbu swojego miasta i gminy i jego etymologii
– Współudział w organizowaniu spotkań z ciekawymi ludźmi z najbliższej okolicy…..
– Nawiązanie współpracy z Domem Kultury Łazy, szkołą podstawową nr 1 i nr 3 oraz z pobliskimi miejscowościami
– Ustalenie kto sprawuje urząd w miejscowości – zadania Urzędu Gminy
– Zapraszanie na uroczystości przedszkolne przedstawicieli Urzędu Miasta- Burmistrza, radnych
– Nawiązanie współpracy z Kościołem – kultywowanie świąt kościelnych
– Wprowadzenie pojęcia „mała ojczyzna”
– Zapoznanie z hymnem narodowym
– Zapoznanie z prasą lokalną „Echa Łaz”

JA I MÓJ REGION

3,4 LATKI

– Poznanie nazwy najbliższego miasta
– Oglądanie regionalnych strojów ludowych
– Poznanie wybranych tradycji ludowych (np. dożynki, jasełka, topienie marzanny)
– Słuchanie regionalnych przyśpiewek ludowych
– Uczestnictwo w uroczystościach wybranych grup ludzi: Dzień Matki i Ojca, Dzień Babci i Dziadka, Dzień Dziecka
– Zapoznanie ze sposobem przygotowania potraw regionalnych
– Założenie kącika regionalnego
– Poznanie zwyczajów ludowych i obrzędów o zasięgu ogólnopolskim: dożynki, andrzejki, topienie marzanny, witanie wiosny, tłusty czwartek, prima aprilis, noc świętojańska
– Słuchanie literatury twórców regionalnych i oglądanie wytworów lokalnych artystów

5 LATKI

– Poznanie nazwy regionu, krótkiego rysu historycznego
– Rozpoznawanie strojów regionalnych
– Rozpoznawanie herbu regionu
– Poznanie elementów gwary ludowej
– Zachowane tradycje związane ze świętami religijnymi i obrzędami
– Poznanie przykładów sztuki ludowej związanej z rokiem obrzędowym
– Dostarczanie informacji na temat symboliki towarzyszącej obrzędom
– Włączanie się do przygotowań świątecznych
– Rozumienie pojęcia „przysłowie”
– Poznanie niektórych twórców regionalnych
– Dalsze urozmaicenie kącików regionalnych
– Poznanie zabaw i gier ruchowych z wykorzystaniem tradycji regionalnej: piosenek ludowych, wierszy lokalnych twórców
– Udział w wystawach organizowanych na terenie regionu
– Organizowanie kącika ludowego
– Udział w spotkaniach z twórcami ludowymi (Koło Gospodyń Wiejskich)

6 LATKI

– Poznawanie historii Zagłębia Dąbrowskiego ze szczególnym uwzględnieniem miasta Łazy
– Poznanie nazwy województwa i jego stolicy
– Poznanie wybranych miast województwa śląskiego
– Poznanie herbów najważniejszych miast w regionie
– Wprowadzenie pojęć : skansen, muzeum, zabytek, izba regionalna, eksponat, wystawa
– Poznanie zabytków regionalnych, miejsc kultury
– Wprowadzenie herbu regionu- wyjaśnienie jego symboliki
– Kultywowanie tradycji i obrzędów ludowych związanych z pracą, porami roku oraz świętami religijnymi
– Przygotowanie tradycyjnej potrawy świątecznej
– Poznanie i porównanie zwyczajów panujących w różnych regionach Polski w odniesieniu do tego samego święta
– Odwiedzanie (w miarę możliwości) skansenów, regionalnych muzeów
– Poznawanie różnych krajobrazów folkloru, poprzez bezpośrednie obserwacje, a także zdjęcia, albumy, filmy
– Wyjaśnienie nazwy „Szlak Orlich Gniazd”
– Zapoznanie z pomnikami przyrody na Jurze Krakowsko- Częstochowskiej
– Wykonanie rekwizytów związanych z obchodami uroczystości i świąt obrzędowych w regionie- palmy, pisanki, marzanna itp.
– Śpiew – śpiewanie piosenek regionalnych, nauka niektórych tańców regionalnych, np. trojak
– Poznawanie ciekawych zawodów wykonywanych dziś i dawniej

PROPOZYCJE BLOKÓW TEMATYCZNYCH

Przykładowe formy realizacji

3,4 –LATKI

„Czy znam moje miejsce, w którym mieszkam?”
„Łazy – moje miasto”


– Wycieczka po okolicy
– Wycieczka po swojej miejscowości: rozpoznanie najważniejszych obiektów- przedszkole, poczta, Urząd Miasta, Kościół, szkoła itp.
– Oglądanie albumu wykonanego przez starsze dzieci „Moja miasto i okolice”
– Słuchanie przyśpiewek zespołów folklorystycznych – Koła Gospodyń Wiejskich, Klub Seniora
– Dokładne poznanie budynku przedszkola
– Sprzątanie najbliższej okolicy- plac przedszkolny
– Rozmowa połączona z obserwacją pracowników przedszkola oraz ludzi pracujących w sąsiedztwie
– Czynny udział w przedszkolnych spotkaniach z górnikiem, policjantem, strażnikiem, higienistką itp.
– Czynny udział w spotkaniach z twórcami regionalnymi: …….

5- LATKI

„Odkrywam moją miejscowość”
„Miejsce w którym mieszkam”

– Wycieczki krajoznawcze po okolicy
– Rozmowa przy planie miasta Łazy
– Zabawy dydaktyczny „Mój adres”, „Gdzie mieszkam?”
– Praca plastyczna „Moja miejscowość”
– Oglądanie albumów o mojej miejscowości
– Czytanie legend, podań o mieście Łazy
– Czynności praktyczne: poznawanie prostych prac porządkowych
– Spotkanie z KGW z Niegowonic, Ciągowic, Rokitna Szlacheckiego
– Spotkania z policjantem, strażnikiem, leśniczym, listonoszem, górnikiem, kolejarzem
– Spotkanie z pszczelarzem
– Pokaz narzędzi- ćwiczenia praktyczne
– Wycieczka do Ogrodu Botanicznego w Sosnowcu
– Spotkanie z miejscowymi artystami: ……….
– Praca plastyczna- wypełnianie herbu miasta plasteliną
– „Moja miasto” – wykonanie albumu z rodzicami

6- LATKI

– Rozmowa przy tablicy ściennej – „Łazy- moja mała ojczyzna”
– Zaznaczanie na mapie swojej miejscowości
– Praca techniczna- makieta Łaz
– Gazetka tematyczna „Moja mała ojczyzna”
-Wycieczka „Co w Łazach warto zobaczyć”
– Udział w I gminnej Miniolimpiadzie
– Udział w gminnych konkursach plastycznych
– Wycieczka do Urzędu Gminy w Łazach
– Spotkanie z burmistrzem gminy- rozmowa na nurtujące dzieci tematy
– Tworzenie elementów ludowych do dekoracji
– „Święto pieczonego ziemniaka” – impreza plenerowa
– Wycieczka do Nadleśnictwa Siewierz- ścieżka edukacyjna
– Wycieczka do Skansenu Radzionków
– Stworzenie galerii prac znanych artystów regionalnych
– Wykonanie prostych prac np. kiszenie ogórków
– Udział w konkursie plastycznym „Jak chciałbym , aby wyglądało moje miasto”

Przewidywane efekty dydaktyczno – wychowawcze

3- LATKI

– Zna nazwę swojej miejscowości
– Wymienia ulubione i ważne miejsca w swojej miejscowości
– Wie jak należy szanować przyrodę
– Dostrzega zmiany w wyglądzie okolicy
– Wie, kto pracuje w przedszkolu
– Rozpoznaje przyśpiewki zespołów folklorystycznych
– Czynnie uczestniczy w przedszkolnych spotkaniach z zaproszonymi gośćmi, wie jakie wykonują zawody
– Zna podstawowe obrzędy ludowe
– Dostrzega piękno krajobrazu rodzinnego

5- LATKI

– Potrafi powiedzieć skąd wywodzi się nazwa miasta Łazy
– Zna swój adres
– Zna charakterystyczne zawody wykonywane na terenie miasta
– Maluje farbami „Moja miejscowość”
– Poznaje zabytki w okolicy
– Rozumie pojęcie „ekologia”
– Poznaje legendy związane z miejscem zamieszkania
– Zna przyśpiewki zespołu folklorystycznego
– Zna herb miasta
– Umiejętnie zapełnia herb miasta plasteliną
– Wie jakie nowe budowle powstają na terenie miasta
– Zna herb regionu
– Rozpoznaje stroje ludowe
– Rozumie pojęcie „przysłowie”
– Czynnie uczestniczy w pracach poprawiających estetykę najbliższego otoczenia

6- LATKI

– Zna historię Łaz
– Zna i rozumie pojęcie teraz i przeszłość
– Dostrzega perspektywy oraz możliwości związane z rozwojem miejscowości
– Potrafi wymienić najważniejsze dla życia lokalnej społeczności budynki użytku publicznego
– Wykazuje troskę o estetykę i czystość oraz porządek miejscowości
– Posługuje się nazwami popularnych zawodów, potrafi powiedzieć, kto czym się zajmuje
– Kultywuje tradycje ludowe
– Zna ośrodki kultury w okolicy
– Tworzy dekoracyjne elementy ludowe
– Wie, kto sprawuje urząd w gminie
– Tańczy taniec regionalny
– Zna i wymienia lokalnych artystów
– Potrafi wytłumaczyć pojęcie „Mała ojczyzna”
– Zna pojęcie „folklor”
– Zna hymn narodowy
– Wie jak dawniej wyrabiano pieczywo
– Umiejętnie prowadzi dialog
– Zna nazwę województwa w jakim leżą Łazy
– Wymienia znane miasta województwa
– Potrafi wymienić znane muzea, skanseny z najbliższej okolicy
– Zna podstawowe potrawy świąteczne
– Zna krajobraz regionu

Opracowała: mgr Marta Haracz- Kapuściak



Być może zaintresują Cię również inne nasze materiały: