Edukacja językowa w przedszkolu

„Dzieci, które zaczynają w bardzo wczesnym wieku uczyć się języka obcego, potrafią lepiej zrozumieć własny język ojczysty, jako, że stają się świadome istnienia języka jako takiego. Ich kulturalny światopogląd jest szerszy niż u dzieci jednojęzycznych, którym często wydaje się, że w świecie liczy się jedynie ich, język, kultura i zwyczaje. Wprowadzenie języka obcego do świata dziecka pomaga rozwinąć tolerancje dla ludzi z innych kręgów kulturowych, co w dalszej perspektywie przyczynia się do międzynarodowego porozumienia.”
Renzo Titone

„Bilingual Education as a Big Game”
(„Dwujęzyczna edukacja jako wielka gra”)

Według psychologów mózg człowieka osiąga płynny rozwój przed ukończeniem przez dziecko siódmego roku życia. W pierwszych sześciu latach dziecko przyswaja ogromne ilości faktów oraz informacji, które są później przechowywane w jego pamięci. Dostarczając dziecku odpowiednich informacji można wpływać na rozwój jego mózgu. Dziecko potrafi opanować jeden lub więcej języków obcych przed ukończeniem 3-go roku życia pomimo, że proces przyswajania języka jest niezwykle złożony. Uczenie się języka we wczesnym wieku rozwija drogi w korze mózgowej dziecka i bardzo silnie stymuluje rozwój ogólnej inteligencji, wpływa również bardzo korzystnie na dzieci opóźnione w rozwoju oraz dzieci autystyczne. Im dziecko jest młodsze, tym łatwiej i bardziej naturalnie przychodzi mu przyswajanie języka obcego. Z wiekiem coraz trudniej o poprawność gramatyczna, dobry akcent, a także swobodę posługiwania się językiem właściwą jego rodzimym użytkownikom. Rozpoczynając naukę języka obcego we wczesnym dzieciństwie dziecko polubi ten język. Łatwiej też będzie mu odnosić sukcesy podczas szkolnych lekcji języka.

Dzieci w wieku przedszkolnym posiadają coraz bogatsze doświadczenia, ponieważ wchodzą już w inne niż rodzina grupy społeczne. Efektem tego jest rozszerzenie zainteresowań dziecka poza najbliższe otoczenie. W ostatnich latach proces ten jest szczególnie przyśpieszony wzrastającą rolą środków masowego przekazu, a w szczególności telewizji, komputerów oraz łączy satelitarnych. W ten oto sposób dziecko staje się obywatelem świata. Należy jednak zadawać sobie sprawę z tego, że otwarcie na świat, przekraczanie granic będzie tylko pozorne, jeśli nie pokona się tej ostatniej bariery językowej. Nauczanie języków obcych pełni ważną rolę wśród innych przedmiotów. Język obcy jest nie tylko przedmiotem, ale i narzędziem nauczania, a tym samym może być nośnikiem określonych treści. Dlatego też, w szczególny sposób wpływa na jego rozwój intelektualny, emocjonalny i społeczny. Poprzez naukę języka obcego doskonali się pamięć, rozwija myślenie, ale przede wszystkim uzmysławia dziecku, że istnieją jeszcze inne języki oprócz języka polskiego, którymi można się porozumiewać.

Coraz częściej już dzieci w wieku przedszkolnym rozpoczynają naukę języka obcego, w tym najczęściej języka angielskiego, ponieważ nauka języków obcych staje się niezbędnym składnikiem edukacji. Język angielski staje się częścią naszej rzeczywistości. Słyszymy go w filmach, telewizji, piosenkach, reklamach ,programach komputerowych. Małe dziecko, chociaż nie rozpoczęło jeszcze nauki tego języka, zna już wiele słów. Traktuje ono obecność obcych słów wokół siebie w sposób naturalny. Dla niego nie są one już obce. Małe dziecko uczy się języka obcego w sposób zupełnie nieświadomy. Nie potrafi jeszcze pisać i czytać, tylko słyszy i powtarza. Koncepcja pedagogiczna leżąca u podstaw programu edukacji językowej to przede wszystkim nauczanie języka poprzez metody odpowiednie do wieku dziecka oraz rozwijanie i kształtowanie osobowości dziecka. Niezbędne jest wiec stosowanie form pracy ukierunkowanych na rozwijanie aktywności dziecka przy jednoczesnym dostosowaniu ich do indywidualnych potrzeb i zainteresowań dzieci.

Od kilku lat prowadzę naukę języka angielskiego w przedszkolu z dziećmi 5-6letnimi. Chciałabym więc podzielić się swoimi spostrzeżeniami i uwagami.

Lekcje dla przedszkolaków nie mogą przypominać tych dla dorosłych. Metodę przekazywania podstaw obcego języka dzieciom można określić jednym słowem: zabawa.

Najlepiej jeśli nauczyciel np. na lekcjach języka angielskiego zwraca się do dzieci tylko po angielsku. Małe dzieci przyjmują to w sposób naturalny. Jeśli temu, co mówi nauczyciel, towarzyszy bogata mimika, żywa gestykulacja i poczucie humoru, brak ojczystego języka wcale ich nie dziwi. Nauczyciel może wiec witać się i żegnać po angielsku, chwalić, ganić po angielsku, a także komentować w tym języku, co się dzieje. Zwracając się do dzieci musi dbać o to, aby zwroty, którymi się posługuje były proste i powtarzały się jak najczęściej tak, aby powstawały w dziecku odpowiednie skojarzenia. Na każdym zajęciu należy przypominać polecenia w rodzaju: stand up, sit down, touch your nose, clap your hands itp. Z dziećmi można śpiewać piosenki, recytować wierszyki, bawić się, opowiadać bajki, a nawet odegrać krótkie przedstawienia. Jeśli zajęcia będą tak właśnie wyglądały, możemy być spokojni, dziecko na pewno z nich skorzysta. Nie należy jednak oczekiwać natychmiastowych efektów.

Małe dziecko może uczyć się języka obcego gdy:


  • potrafi skupić uwagę na jednej czynności przez co najmniej kilkanaście minut;
  • lubi dowiadywać się nowych rzeczy, chętnie próbuje swoich sił, mierzy się z nowymi zadaniami;
  • potrafi i lubi bawić się z innymi dziećmi;
  • umie nie przerywać, gdy ktoś mówi.

    Jednym z najważniejszych warunków efektywnego nauczania języka jest mała ilość dzieci w grupie. Jest to istotne szczególnie ze względu na sprawność mówienia oraz konieczność ciągłego kontaktu nauczyciela z dziećmi. Dlatego, grupy powinny liczyć nie więcej niż 15 dzieci. Praca w liczniejszych grupach jest możliwa, jednak powodzenie zajęć w dużej grupie jest mniej efektywne dla dzieci.

    Barbara Skóra
    Nauczycielka Przedszkola nr 36
    w Rybniku



    Być może zaintresują Cię również inne nasze materiały: