Autorski program edukacji artystycznej w zakresie sztuk plastycznych dla dzieci w wieku od 5 do 6 lat

“SPOTKANIA ZE SZTUKĄ WSPÓŁCZESNĄ”

ORAZ

“WIELCY ZNANI I NIEZNANI”

PRZEDSZKOLE ARTYSTYCZNE

 

Program opracowała: mgr sztuki Joanna Gołdowska

 

WSTĘP

W swoim pierwszym autorskim programie pt. Twórcze Warsztaty Plastyczne skupiłam się głównie na aspekcie twórczości dziecka jako umiejętności instynktownej i naturalnej, którą powinno się pielęgnować i rozwijać. Jednak aby wychować twórcze, kreatywne dziecko nie wystarczy jedynie zapewnić mu dostępu do różnorodnych materiałów plastycznych, lecz od najmłodszych lat w rozmaite sposoby wprowadzać je w świat wartości estetycznych. Nie chodzi o to, aby dziecko naśladowało twórczość dorosłych, lecz o to, by potrafiło odczuwać radość z obcowania ze sztuką, otworzyć się na rzeczy nowe i nieznane.

Dzieci przewyższają dorosłych bogactwem swojego języka symboli.

Pozostają w bliższym związku z przedmiotami i światem,

pojmują właściwą im istotę, a nie tylko wygląd.

Prof. Rudolf  Seitz

WPROWADZENIE DO PROGRAMU

            Zgłębiając temat dziecka w świecie sztuki natrafiłam na dwie bardzo ciekawe książki, które zainspirowały mnie do napisania niniejszego programu. Pierwsza autorstwa Charlie Ayres pt. Od Giotta do Van Gogha to książka, która powstała w celu zapoznania dzieci z życiem i twórczością największych artystów ostatnich siedmiuset lat, pełna pięknych reprodukcji i artystycznych ciekawostek. Druga książka pt. Zachęta do sztuki, której autorką jest Zofia Dubowska-Grynberg stanowi niejako kontrast dla publikacji Ayres. W nowoczesny sposób prezentuje i zaznajamia dzieci z polską sztuka współczesną. Zestawienie obu publikacji – sztuki starej i nowej – ukazuje szereg ciekawych problemów plastycznych, co z pewnością zachęci dzieci do rozmów o sztuce, a także do samodzielnego podejmowania prób ich rozwiązania. W programie przewiduję również spotkania z artystami reprezentującymi różne dziedziny sztuk plastycznych, oraz wystawę prac moich podopiecznych.

 CELE PROGRAMU

            Program edukacji artystycznej w zakresie sztuk plastycznych jest zgodny z Podstawą Programową Wychowania Przedszkolnego i zintegrowany z jej treściami.

 

Cele ogólne:

  • wychowanie przez sztukę,
  • wspieranie samodzielnych działań i zabaw twórczych dziecka,
  • uwrażliwianie na odbiór sztuki,
  • rozwój wyobraźni oraz twórczego myślenia,
  • wprowadzanie dzieci w świat wartości estetycznych,
  • rozbudzać i pogłębiać zainteresowanie dzieci sztuką w postaci malarstwa, rzeźby i architektury, a także  wybranych dzieł sztuki, zabytków, tradycji ludowych,
  • rozwój zdolności manualnych,
  • wspomaganie wszechstronnego rozwoju dziecka,
  • rozwój umiejętności społecznych,
  • organizowaniu sytuacji edukacyjnych umożliwiających dziecku kontakt z różnymi dziedzinami sztuki: malarstwo, rzeźba, muzyka, ruch, taniec i teatr.

 

Cele operacyjne:

  • dziecko potrafi wyrażać się przez proste środki wyrazu takie jak kolor i kształt  oraz proste formy konstrukcyjne, oraz proste formy teatralne,
  • dziecko wykazuje zainteresowanie malarstwem, rzeźba i architekturą,
  • dziecko przejawia w miarę swoich możliwości, zainteresowanie wybranymi zabytkami, dziełami sztuki oraz tradycjami i obrzędami ludowymi ze swojego regionu,
  • dziecko rozwija spostrzegawczość i uczy się uważnie patrzeć (organizować pole spostrzeżeniowe),
  • dziecko rozwija umiejętności precyzyjne – lepienie, klejenie, ugniatanie, wycinanie itp.
  • dziecko uczy się samodzielnego, twórczego pokonywanie przeszkód i rozwiązywania problemów,
  • dziecko słucha w skupieniu i pyta o niezrozumiałe fakty i formułuje dłuższe wypowiedzi w ważnych sprawach,
  • dziecko uczy się konstruować formy plastyczne w oparciu o przekaz werbalny,
  • dziecko potrafi posługiwać się różnymi narzędziami plastycznymi,
  • dziecko uwrażliwia się na piękno natury i dzieł sztuk plastycznych, poznaje świat wartości estetycznych.

 

PRZEWIDYWANE OSIĄGNIĘCIA DZIECI

Dzięki realizacji treści przedstawionych w programie edukacji artystycznej dziecko:

  • w miarę swoich możliwości zna i potrafi wytłumaczyć własnymi słowami podstawowe terminy plastyczne związane ze sztuka współczesną,
  •  kojarzy wybrane dzieła sztuki z dziedziny malarstwa, architektury i rzeźby, oraz wybranych twórców sztuki,
  • kształci i wzbogaca własną pomysłowość, wyobraźnię oraz inwencję twórczą w różnych formach aktywności,
  • odkrywa własne możliwości i uzdolnienia artystyczne,
  • potrafi słuchać, patrzeć, tworzyć i wyrażać własne przeżycia w kontaktach z różnymi dziedzinami sztuki, – dostrzega piękno sztuki,
  • odczuwa radość i satysfakcję z pozytywnych efektów własnych działań.

 

METODY PRACY

– oglądowe (ilustracje, plansze, filmy)

– słowne (rozmowy, opowiadania)

– aktywizujące (organizowanie wystawy i wernisażu, inscenizacje, konkursy)

– czynne (zabawy plastyczno-techniczne)

 

FORMY PRACY

indywidualna, grupowa, zespołowa (jednolita i niejednolita)

 

TREŚCI PROGRAMOWE

Program zwiera następujące ćwiczenia i zajęcia:

  1. Zajęcia mające na celu zapoznać dzieci w twórczością znanych i mniej znanych artystów z ostatnich siedmiuset lat.
  2. Zajęcia mające na celu zapoznać dzieci z różnymi technikami plastycznymi: techniki rysunkowe, malarskie, proste formy graficzne i rzeźbiarskie w wykorzystaniem różnych mas plastycznych
  3. Spotkania z artystami różnych dziedzin.
  4. Ćwiczenia na kreatywność (wykonywanie dowolnych prac z wykorzystaniem, folii aluminiowej, figur geometrycznych, plamy, liści, pasków papieru, kamieni, tkanin i innych).
  5. Uczestnictwo w wystawach, konkursach, występach teatralnych, koncertach.
  6. Zajęcia z wykorzystaniem technik dramowych i happeningu.
  7. Zorganizowanie wystawy prac dzieci oraz wernisażu lub aukcji prac na cele charytatywne.

 

 WARUNKI REALIZACJI PROGRAMU

Program ten można realizować w naszej placówce, ponieważ mamy możliwość korzystania zaplecza artystycznego i udziału w imprezach kulturalnych organizowanych przez MDK, posiadamy też odpowiednią bazę dydaktyczną, którą stanowi dobre wyposażenie, odpowiednie do zajęć artystycznych i potrzeb dziecka. Obejmuje ono:

  • odpowiednio wyposażoną miejsca i narzędzia pracy, materiał do zajęć plastycznych, odzież ochronną dla dzieci,
  •  środki audiowizualne.

Aby wysiłki dydaktyczno-wychowawcze przyniosły założone efekty

  • treści, formy i metody pracy uwzględniać będą oczekiwania dzieci, będą dostosowane do ich potrzeb i zainteresowań oraz możliwości,
  • działania realizowane będą wspólnie z innymi nauczycielami oraz rodzicami.

Program napisałam w oparciu o pracę w grupie dzieci pięcioletnich, w której znajduje się dziecko niepełnosprawne. W takich okolicznościach realizacja programu jest możliwa:

–          dzięki ówczesnemu stwierdzeniu stopnia niepełnosprawności dziecka,

–          dzięki odpowiedniemu doborowi treści, form i metod pracy zgodnych z indywidualnymi możliwości dziecka,

–          dzięki pomocy nauczyciela wspierającego lub pomocy nauczyciela,

–          poprzez zorganizowanie odpowiedniego stanowiska pracy.

 

EWALUACJA

Realizacja programu daje nam możliwość dokonywanie systematycznej ewaluacji, poprzez następujące działania:

  • zbadanie opinii rodziców, zorganizowanej w formie ankiety, dotyczącej wpływu na rozwój dziecka edukacji plastycznej,
  • analizę osiągnięć dzieci,
  • udział w konkursach artystycznych.

 

Ewaluacja służy także samemu nauczycielowi, który na jej podstawie ma możliwość dokonania samooceny swojej pracy z dziećmi oraz okazję do refleksji nad swoimi kompetencjami, wiedzą merytoryczną o twórczości artystycznej dziecka w wieku przedszkolnym.

 

BIBLIOGRAFIA:

  1. Krauze – Sikorska H., O edukacyjnych wartościach artystycznej twórczości dziecka, Wydawnictwo Naukowe UAM, Poznań 2006,
  2. Fleck – Banert R., O czym mówią rysunki dzieci, Poradnik dla pedagogów i rodziców, JEDNOŚĆ, Kielce 2004,
  3. Sztuka, a świat dziecka, Wyższa Szkoła Pedagogiczna, Rzeszów 1996,
  4. Urszyńska – Jarmoc J., Twórcza aktywność dziecka: teoria, rzeczywistość, perspektywy rozwoju, TRANS HUMANA, [b.m.], 2003,
  5. Lam W,. Problemy wychowania plastycznego, [b.w.]. Warszawa 1974,
  6. Dubowska – Grynberg Z., Zachęta do sztuki, ZACHĘTA, Warszawa 2008,
  7. Ayres C., Od Giotta do Van Gogha, BOSZ, Lesko 2009.

PRZYKŁADOWE KONSPEKTY ZAJĘĆ

NR 1

Grupa:  piąteczki, szósteczki

Data:

Prowadząca:  Joanna Gołdowska

Miejsce zajęć:  Przedszkole artystyczne, sala przedszkolna

Kategoria zajęć: I Wiedza o sztuce – na podstawie autorskiego programu edukacji artystycznej w zakresie sztuk plastycznych pt. Wielcy znani i nieznani.

Temat zajęć:  Żywa pocztówka świąteczna.

Cele główne (w odniesieniu do poszczególnych obszarów edukacji): wychowanie przez sztukę, rozwój zdolności manualnych, rozwój wyobraźni oraz twórczego i kreatywnego myślenia, rozwój umiejętności społecznych.

Cele operacyjne:

  • dziecko potrafi własnymi słowami i w miarę swoich możliwości wyjaśnić pojęcie realizm, realistyczny,
  • dziecko uczy się kreatywnego wykorzystanie przedmiotów,
  • dziecko doskonali swoją wiedzę o częściach garderoby,
  • dziecko doskonali umiejętność precyzyjnego przysługiwania się przedmiotami,
  • dziecko uważnie słucha i pyta o niezrozumiałe fakty,
  • dziecko kojarzy podstawowe dzieła malarskie Giotta di Bondone,
  • dziecko uczy się pracy w grupie,
  • dziecko odczuwa satysfakcje z własnej twórczości plastycznej.

Formy pracy:  indywidualna, zespołowa (jednolita, niejednolita)

Metody pracy:  czynne, oglądowe, słowne

Środki dydaktyczne:  pocztówki świąteczne, tkaniny, sznurki, bibuły, wstążki, klej, zszywacz, kartki z nazwami postaci znajdujących się w stajence, kredki lub farbki do malowania twarzy, kredki, nożyczki, taśma klejąca papierowa i przeźroczysta, aparat, książka Charlie Ayres Od Giotta do Van Gogha

Tok zajęć:

CZĘŚĆ WSTĘPNA (5-10 min)

Przywitanie dzieci.Krótka rozmowa z dziećmi na temat zajęć. Nauczyciel pokazuje dzieciom różne pocztówki z motywami świątecznymi i pyta dzieci czy, któreś z nich lub ich rodziców wysyła na święta do rodziny kartki z życzeniami? Dlaczego coraz rzadziej wysyłamy kartki? Nauczyciel proponuje dzieciom wykonanie wspólnej pocztówki świątecznej dla najbliższych.

CZĘŚĆ WŁAŚCIWA (20-30 min)

Następnie nauczyciel prosi aby dzieci wylosowały po jednej karteczce z rolami. I tak dziecko, które wylosowało karteczkę z napisem Maria, będzie odgrywało rolę Maryi itd. Nauczyciel organizuje warsztat i tłumaczy na czym będzie polegało zadanie. Z dostępnych materiałów stwórz kostium dla swojej postaci. W tym zadaniu pozostawiamy dzieciom całkowitą swobodę twórczą. Nauczyciel pełni rolę pomocnika i przewodnika, nie ingerując w wybory dzieci.


CZĘŚĆ KOŃCOWA (ok. 10 min)

Na zakończenie nauczyciel ustawia wszystkie postacie do wspólnego zdjęcia. Nauczyciel wywoła zdjęcia w serwisie foto (kopii tyle ile jest dzieci w grupie). Na odwrocie dzieci mogą wypisać życzenia dla rodziców lub innej bliskiej osoby.

 

NR 2

Grupa:  piąteczki, szósteczki

Data:

Prowadząca:  Joanna Gołdowska

Miejsce zajęć:  Przedszkole artystyczne, sala przedszkolna

Kategoria zajęć: I Wiedza o sztuce – na podstawie autorskiego programu edukacji artystycznej w zakresie sztuk plastycznych pt. Spotkania ze sztuką współczesną.

Temat zajęć:  Sztuka NIEszablonowa – zapoznanie dzieci z twórczością Pawła Susida.

Cele główne (w odniesieniu do poszczególnych obszarów edukacji): wychowanie przez sztukę, rozwój zdolności manualnych, rozwój wyobraźni oraz twórczego myślenia, rozwój mowy dziecka, przygotowanie do podjęcia nauki pisania i czytania.

Cele operacyjne:

  • dziecko potrafi własnymi słowami i w miarę swoich możliwości wyjaśnić pojęcie szablon, nieszablonowe
  • dziecko potrafi uczy się organizować pole spostrzeżeniowe,
  • dziecko doskonali umiejętność precyzyjnego przysługiwania się przedmiotami,
  • dziecko uważnie słucha i pyta o niezrozumiałe fakty,
  • dziecko rozumie na czym polega zastosowanie szablonu, oraz potrafi zastosować nowo poznaną technikę,
  • dziecko potrafi zamieniać przekaz werbalny w formę rysunkową,
  • dziecko odczuwa satysfakcje z własnej twórczości plastycznej.

Formy pracy:  grupowa (jednolita, niejednolita)

Metody pracy:  czynne, oglądowe, słowne

Środki dydaktyczne:  Arkusze brystolu formatu A0, szablony zwierząt, literek, środków transportu, cyfr, i inne, ołówki, wałki malarskie, gąbki, farby, kredki ołówkowe, świecowe, pastele suche i olejne, książka Zofii Dubowskiej-Grynberg z reprodukcjami prac Pawła Susida pt. Zacheta do sztuki.

 Tok zajęć:

CZĘŚĆ WSTĘPNA (ok.10 min)

Przywitanie dzieci. Krótka rozmowa z dziećmi na temat zajęć. Nauczyciel pokazuje dzieciom książkę z reprodukcjami prac Pawła Susida oraz czyta tekst zamieszczony w książce.  Następnie dzieli dzieci na dwie grupy i prosi o wykonanie plakatu na temat środków transportu – jedna grupa, druga na temat wizyty w oceanarium.

CZĘŚĆ WŁAŚCIWA (20-25 min)

Plakat poza tłem, które może być namalowane, powinien być wykonany przy użyciu szablonów. Musi również zawierać hasło. Na wymyślenie hasła zostawiamy dzieciom jakieś 5-10 min. Nauczyciel może następnie literować hasło, a dzieci zapisywać, oczywiście za pomocą szablonów.  Nauczyciel pełni rolę pomocnika i motywuje dzieci oraz naprowadza cennymi uwagami, nie powinien jednak zbyt ingerować w pracę dzieci.

CZĘŚĆ KOŃCOWA (ok. 10 min)

Na zakończenie zajęć nauczyciel omawia prace oraz organizuje ekspozycje prac.

 

NR 3

Grupa:  piąteczki, szósteczki

Data:

Prowadząca:  Joanna Gołdowska

Miejsce zajęć:  Przedszkole artystyczne, sala przedszkolna

Kategoria zajęć: I Wiedza o sztuce połączone z kategorią III Poznajemy nowe techniki plastyczne.

Temat zajęć:  Prasa drukarska z folii bąbelkowej.

Cele główne (w odniesieniu do poszczególnych obszarów edukacji): wychowanie przez sztukę, rozwój zdolności manualnych, rozwój wyobraźni oraz twórczego myślenia, rozwój mowy dziecka.

Cele operacyjne:

  • dziecko potrafi własnymi słowami i w miarę swoich możliwości wyjaśnić czym zajmuje się grafik,
  • dziecko potrafi własnymi słowami i w miarę swoich możliwości wyjaśnić następująca pojęcia: martyca, odbitka,
  •  dziecko potrafi uczy się organizować pole spostrzeżeniowe,
  • dziecko doskonali umiejętność precyzyjnego przysługiwania się przedmiotami,
  • dziecko uważnie słucha i pyta o niezrozumiałe fakty,
  • dziecko potrafi zamieniać przekaz werbalny w formę rysunkową,
  • dziecko odczuwa satysfakcje z własnej twórczości plastycznej.

Formy pracy:  indywidualna (jednolita)

Metody pracy:  czynne , słowne

Środki dydaktyczne:  rola folii bąbelkowej min 10m/50cm, kartki z bloku technicznego formatu A3, farby, kubki, palet, wałki malarskie, pędzle, gąbki, szablon serca format A3, czarny marker, książka Charlie Ayres Od Giotta do Van Gogha.

Tok zajęć:

CZĘŚĆ WSTĘPNA (5-10 min)

Przywitanie dzieci. Krótka rozmowa z dziećmi na temat zajęć. Nauczyciel zadaje pytania: czy dzieci pamiętają czym zajmuje się grafik, co to jest matryca, co to jest odbitka? Dla przypomnienia możemy dzieciom pokazać ich własne prace z zajęć listopadowych na temat grafiki Albrechta Durera.

CZĘŚĆ WŁAŚCIWA (ok.20-25 min)

Następnie nauczyciel prezentuje dzieciom inną technikę graficzną – druku wypukłego. Tłumaczy dzieciom, że wypukłe przedmioty nalepione na kartę po pokryciu ich farba również się odbijają. Zadaniem dzieci jest zrobienie własnej grafiki. Dzieci otrzymują kawałek folii bąbelkowej formatu min. A3. Folię układamy bąbelkami do góry. Dzieci otrzymują od nauczyciela szablon serca, który odrysowują na folii. Następnie zamalowują serce powstałe na folii wybranymi narzędziami, w dowolnie wybrany przez siebie sposób i wzór. Gdy serce jest pomalowane, dzieci kładą na folii kartę z bloku o formacie nie mniejszym niż A3 i delikatnie dociskają rękami. Na kartce odbije się piękne serce z małych kropek. Jeśli nauczyciel zauważy, że dzieci są zainteresowane, może zachęcić je do namalowania na tym samym kawałku folii innego obrazka na dowolny temat i stworzenie odbitki.

CZĘŚĆ KOŃCOWA (ok. 10 min)

Na zakończenie zajęć nauczyciel omawia prace oraz organizuje ekspozycje prac.



Być może zaintresują Cię również inne nasze materiały: