Jesteś tutaj: Start » Publikacje nauczycieli


Program logopedyczny dla dzieci 5 i 6 letnich

OPRACOWAŁA: S.MGR MAGDALENA TOKAJ

Wstęp

Logopedia-nauka zajmująca się kształtowaniem prawidłowej mowy, zapobieganiem powstawaniu wad wymowy, likwidowaniem błędów i korekcją wad a także nauczaniem mowy
w przypadku jej braku lub utraty. Mowa jest często czynnikiem decydującym o kontaktach międzyludzkich, sukcesach zawodowych, miejscu w polityce itp. Jest ona bardzo delikatnym instrumentem i nawet niewielkie dysfunkcje odbijają się na niej niekorzystnie.
Z badań psychologów, pedagogów i logopedów wynika, że występuje korelacja między rozwojem ruchowym i mową. Jeżeli dziecko ma opóźniony rozwój ruchowy to najczęściej występują zagrożenia w rozwoju mowy. Wśród zaburzeń mowy najczęściej spotykamy się z dyslalią (zaburzenie mowy). Dzieci z zaburzeniami mowy funkcjonują w przedszkolu zazwyczaj poniżej swoich możliwości. Świadome zaburzenia, cały swój wysiłek kierują na przebrniecie przez wypowiedź, upraszczając jej treść i nie wyrażając w pełni swych myśli. Wykpiwane i ośmieszane przejawiają z czasem niechęć do rówieśników i przedszkola. Nie udzielają się społecznie, rzadko są akceptowane w zespołach rówieśniczych. Przykre doświadczenia wytwarzają poczucie mniejszej wartości, skłaniają raczej do unikania mówienia, wywołują lęk przed wypowiadaniem się. Współczesny nauczyciel musi mieć świadomość, że jednym z najważniejszych celów edukacyjnych jest zapewnienie dzieciom optymalnych warunków rozwojowych. Wśród nich znajduje się umiejętność komunikatywnego posługiwania się językiem ojczystym w mowie i piśmie. To w przedszkolu i szkole dzieci mają doskonalić poprawność artykulacyjną, wyrazistość mówienia, wzbogacać słownik. Do nauczyciela należy rozpoznanie i zdiagnozowanie sytuacji i podjęcie prób terapii ewentualnie skierowanie rodzica z dzieckiem na terapię logopedyczną do specjalisty.

Terapia logopedyczna – całość specyficznych, zamierzonych oddziaływań ukierunkowanych na usuniecie wszelkich zakłóceń procesu porozumiewania się.

Cel główny terapii logopedycznej:

-poprawna artykulacja głosek
-poprawna pisownia i wymowa wyrazów w zakresie omawianych głosek

Cele szczegółowe:

-kształtowanie prawidłowej mowy poprzez korygowanie zaburzeń w zakresie strony fonetycznej, leksykalnej, gramatycznej
-stymulowanie opóźnionego rozwoju mowy
-doskonalenie wymowy już ukształtowanej
-wdrażanie do praktycznego wykorzystania nawyków poprawnej wymowy przyswojonej w toku ćwiczeń

Zadania:

-usprawnienie narządów mowy
-wywołanie głosek
-usprawnienie techniki czytania i pisania
-usunięcie wadliwych form realizacji dźwięków i wytworzenie na ich miejsce nowych prawidłowych

Metody:

-ćwiczenia logopedyczne- oddechowe, fonacyjne, artykulacyjne, usprawniające motorykę
i kinestezję narządów mowy.
-pokaz i wyjaśnianie ułożenia narządów artykulacyjnych
-mechaniczne układanie narządów artykulacyjnych za pomocą szpatułek
-odczytywanie mowy z ruchu ust
-wykorzystanie nieartykułowanych dźwięków lub czynności fizjologicznych do tworzenia nowych głosek(np. wibracje warg, chuchanie)
-kontrola wzrokowa, dotykowa
-fonogesty
-mowa wydłużona
-gesty umowne
-mówienie rytmiczne

Formy pracy:

-praca zbiorowa
-praca indywidualna
-praca grupowa

Plan pracy:

1.Prace organizacyjne: przygotowanie miejsca pracy, zebranie niezbędnych pomocy dydaktycznych.
2. Diagnoza logopedyczna- kwalifikowanie dzieci do zajęć logopedycznych, konsultacje
z rodzicami, założenie dokumentacji.
3. Ćwiczenia logopedyczne:
-oddechowe: wyrabianie oddechu dla mowy, ćwiczenia oddechu przeponowego, wydłużenie fazy wydechowej, ćw. ekonomicznego zużywania powietrza i umiejętności synchronizowania pauz oddechowych z treścią wypowiedzi
- głosowe: wyrabianie właściwej tonacji, ćwiczenia umiejętności modulowania siły głosu
i prawidłowego brzmienia głosek w sylabach, wyrazach, zdaniach, naśladowanie głosów.
-słuchowe: usprawnianie odbioru bodźców akustycznych, rozróżnianie głosek dobrze i źle wypowiadanych.
- artykulacyjne: usprawnianie właściwego funkcjonowania narządów mowy, wywoływanie głosek w izolacji, utrwalanie ich poprawnej realizacji w wyrazach, zdaniach, nauka wierszy, piosenek z nasileniem głoski ćwiczonej.
-leksykalne: rozwijanie mowy poprzez opowiadanie historyjek obrazkowych, ilustracji, przeczytanego tekstu
4. Współpraca z rodzicami. Instruowanie o sposobie korekcji mowy, pokaz ćwiczeń, informowanie o postępach.

Diagnoza logopedyczna:

Badanie diagnostyczne rozwoju mowy dzieci przeprowadziłam w grupie 5 i 6 latków na początku roku szkolnego. Najpierw przeprowadziłam luźną rozmowę z każdym dzieckiem, aby wychwycić tych, którzy wykazują nieprawidłowości w mowie. Następnie każde dziecko z zaburzeniem mowy za zgodą rodziców zostało zdiagnozowane przy pomocy kwestionariusza badania mowy. Dodatkowe informacje o dziecku zbierałam z różnych źródeł: od rodziców, z rozmowy z dzieckiem, z Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej. Diagnoza logopedyczna obejmuje:
- badanie artykulacji głosek w izolacji
-realizacje głosek w wyrazach
-badanie słuchu fonetycznego
-poziom analizy głoskowej i sylabowej
-sprawność motoryki narządów mowy

Diagnoza zaburzeń logopedycznych

IMIĘ I NAZWISKO DZIECKA RODZAJ ZABURZENIA
Katarzyna Majda Seplenienie międzyzębowe
Bartłomiej Kubas Seplenienie międzyzębowe
Wiktor Bogucki Seplenienie międzyzębowe
Aleksandra Bochenek Seplenienie międzyzębowe, brak głoski r,
Julita Ciarkowska Seplenienie międzyzębowe, zaburzone głoski w czy k, także r,
Maja Szary Seplenienie międzyzębowe, brak głoski r,
Julia Pietraszek Seplenienie międzyzębowe
Bartosz Drupka Seplenienie międzyzębowe
Oliwia Migut Seplenienie międzyzębowe, zaburzone głoski w czy k, także r,
Milena Mandryk mowa bezdźwięczna, nieutrwalone głoski szumiące i brak głosek l i r

Program terapii

Terapie logopedyczną u wszystkich dzieci rozpoczynam od ćwiczeń wspomagających artykulacje.

1.Ćwiczenia motoryki narządów mowy:

a) ćwiczenie języka
-pokazywanie języka tak jak to robią niegrzeczne dzieci
-żmija porusza żądłem( język długi, cienki, ruchliwy)
-robimy z języka szpilkę, zjeżdżalnię, łyżkę, łopatkę, rurkę
-picie mleka przez kota
-oblizywanie warg językiem
-języczek wędrowniczek-język wędruje w różne strony
-kląskanie
-lizanie lizaka, łyżeczki, ssanie cukierków

b) ćwiczenia warg
-usta wesołe, smutne, obrażone
-wciąganie i wypychanie warg
-przygryzanie warg zębami
-gwizdanie
-rybi pyszczek
-całuski
-dzióbki ptasie

c) ćwiczenia policzków
-wypychanie policzków językiem
-baloniki
-wciąganie policzków do wewnątrz
-ryba łapie powietrze ustami
d)ćwiczenia podniebienia miękkiego
-ziewanie szeroko
-pogotowie- eo eo
-płukanie gardła
-chrapanie

2.Ćwiczenia oddechowe
-wydłużanie fazy wdechu i wydechu
-dmuchanie przez rurkę
-dmuchanie: długo-krótko, słabo-mocno
-wąchanie kwiatów
-zdmuchiwanie różnych lekkich przedmiotów
-gwizdanie

3.Ćwiczenia słuchowe
-naśladowanie głosów różnych zwierząt, dźwięków z otoczenia
4.Wywoływanie głosek

SEPLENIENIE MIĘDZYZĘBOWE – Katarzyna Majda, Bartłomiej Kubas, Wiktor Bogucki, Aleksandra Bochenek, Julita Ciarkowska, Maja Szary, Julia Pietraszek, Bartosz Drupka, Oliwia Migut.

SYGMATYZM – seplenienie, szeplenienie – Nieprawidłowa realizacja głosek dentalizowanych, jednego, dwóch lub wszystkich trzech szeregów (tj. ś, ź, ć, dź; s, z, c, dz; sz, ż, cz, dż. Polega na tym, że podczas artykulacji głosek detalizowanych szeregu syczącego (s z c dz) czubek języka wsuwa się między przednie siekacze. Przyczyną tego zaburzenia jest często nieprawidłowy zgryz tzw. zgryz otwarty. Dziecko w czasie wymawiania głosek wstawia język między zęby. Często wadzie wymowy towarzyszy wada zgryzu tzw. Zgryz

WYWOŁANIE GŁOSKI – „R” – Maja Szary, Milena Mandryk, Aleksandra Bochenek, Julita Ciarkowska, Oliwia Migut.

Ćwiczenia przygotowujące-ćwiczenia narządów artykulacyjnych: wysuwanie języka do przodu- język wąski i szeroki, unoszenie języka szerokiego na górną wargę, za górne zęby, cofanie szerokiego języka wzdłuż podniebienia, kląskanie językiem, mlaskanie, naśladowanie ssania cukierka czubkiem języka, masaż języka przez wysuwanie i wsuwanie go między lekko rozwarte zęby.
Ćwiczenia przygotowujące do wymawiania głoski „r”- szybkie wymawianie głosek ttttt, dddd, tdtd, tdntdn, tedu, tede, tedu. Przy wymowie tttt, dddd przesuwamy szybko palcem pod językiem pobudzając go do drgań. Dmuchanie papierka umieszczonego na czubku języka za górnymi zębami. Ćwiczenia drobnych ruchów języka po podniebieniu wymawiając tr, tr.
Ćwiczenia w wypowiadaniu słów:tedak, tdak itd. Wywoływanie głoski „r”- gdy słyszymy zbliżony dźwięk do r, ćwiczymy głosy tr, dr i wyrazy z tymi dźwiękami. Następnie Pr, kr, wr, fr, mr, Zr, Sr, źr z samogłoskami i w wyrazach. Ćwiczenia r z samogłoskami. Utrwalenie głoski r w wyrazach i w mowie potocznej.

Rotacyzm – Zwany reraniem jest wadą wymowy polegającą na nieprawidłowej wymowie głoski „r”.
Wyróżnia się trzy formy wadliwej realizacji tej głoski:
1. substytucje (pararotacyzm) zastępowanie głoski „r” innymi głoskami prawidłowo wymawianymi;
2. elizje (mogirotacyzm) opuszczanie głoski „r” jako elementu wyrazu (r=0);
3. deformacje (rotacyzm właściwy) – to tworzenie dzwięku nie występującego w systemie fonetycznym danego języka; zmiana miejsca artykulacji powoduje deformację jej brzmienia.
W zależności od miejsca, w którym dźwięk powstaje, wyróżnia się liczne odmiany rotacyzmu właściwego. Jest to reranie:
• międzyzębowe,
• języczkowe,
• wargowe,
• boczne,
• krtaniowe,
• gardłowe.
Czynnikami, które mogą wpływać na powstanie rotacyzmu są:
1. Nieprawidłowa budowa narządów artykulacyjnych:
A. języka zbyt dużego i grubego;
B. zbyt krótkie wędzidełko podjęzykowe;
C. anomalie podniebienia twardego;
D. anomalie zgryzowe.
2. Niska sprawność języka, ograniczona ruchliwość języka na skutek wad anatomicznych.
3. Naśladowanie nieprawidłowych wzorców.
4. Niedostateczne słuchowe różnicowanie dźwięków.
Głoska r zastępowana jest przez l lub j
Np. rower = lowel lub jowej, Krowa = klowa lub kjowa.
Dlatego w terapii głoski R najważniejsze są właśnie ćwiczenia wstępne, które usprawnią język oraz zaczną doprowadzać do wibracji czubka języka.

Poniżej prezentuję kilka podstawowych ćwiczeń, które przyjmują postać zabawy, ponieważ taka właśnie forma powinna być obecna w trakcie terapii
z dziećmi.

1) „Guma do żucia” Wyobraź sobie, że twój język to guma do żucia, jest ona w twoim ulubionym smaku. Spróbuj żuć swój język, tak jak zwykle żujesz gumę balonową.
2) Dzisiaj „Dzień mlaskania”, a to oznacza, że możesz mlaskać do woli, a mama i tak nie będzie zła. Masz przed sobą swoje ulubione danie, pokaż jak je jesz, nie zapomnij o mlaskaniu. (Możemy wcześniej przygotować okrągłą kartkę, na której dziecko rysuje swoje ulubione danie).
3) „Deser” Po obiedzie czas na deser, mam dla ciebie coś słodkiego, ale otrzymasz to dopiero po zajęciach, chciałabym jednak sprawdzić czy potrafisz ssać cukierka czubkiem języka.
4) „Wyścigi konne” Zamieniamy się w konie, jesteśmy na torze wyścigowym i bierzemy udział w zawodach, liczy się wytrzymałość, wygrywa ten, kto dłużej kląska językiem.
5) „Odpoczynek” Wyścig był bardzo meczący, a konie się bardzo zmęczyły, dlatego otwieramy teraz lekko buzie, język leży płasko i wykonujemy wdechy i wydechy ustami.
6) „Karmimy konie” Po odpoczynku czas nakarmić konie, teraz twój język to widły, którymi zbiera się siano dla koni i wrzuca do pojemników. Wysuń szeroki język na dolne zęby, a następnie unieś na górną wargę, pamiętaj, aby język był cały czas szeroki, w przeciwnym razie siano spadnie na ziemię.
7) „Śnieżna chmura” Jesteś śnieżną chmurą, za chwilę na czubek twojego języka położę skrawki papieru, mają one kształt śnieżynek. Twoim zadaniem jest je zdmuchnąć.
8) „Drukarka” Twoja buzia to drukarka, a język to papier. Spróbuj wysunąć język z buzi, przeciskając go przez zbliżone do siebie zęby.
9) „Pieczątki” Teraz twój język będzie stawiał pieczątki na kopertach. Twoje zęby to koperty. Koperty są ułożone na dwóch półkach; górnej i dolnej. Dotykaj językiem każdego zęba osobno, zarówno u góry jak i na dole.

MOWA BEZDŹWIĘCZNA – Milena Mandryk
To nieumiejętność realizowania głosek dźwięcznych, zanik lub brak dźwięczności w danym fonemie.
Mowa bezdźwięczna to typ dyslalii, w którym zniekształceniu podlega fonologiczna korelacja dźwięczności , obejmująca 13 par opozycyjnych: b-p, b-p, d-t, g-k, g-k, dz–c, dz-cz, dź-ć, w-f, w-f, z-s, ż-sz, ź-ś. W wymienionych parach opozycyjnych głoski dźwięczne są realizowane jak odpowiadające im bezdźwięczne, co powoduje znaczne zniekształcenie dźwiękowej strony wyrazów. Zastępowaniu spółgłosek dźwięcznych bezdźwięcznymi, z reguły towarzyszą błędy w pisaniu i czytaniu.
Mowa bezdźwięczna występuje przeważnie w postaci:
1. paralalii (substytucji dźwięku) zamiast spółgłosek dźwięcznych wymawiane są odpowiednie bezdźwięczne;
2. mogilalii (elizja dźwięku) opuszczanie odpowiednich głosek dźwięcznych;
3. deformacji polegającej na realizowaniu spółgłosek dźwięcznych w postaci głosek półdźwięcznych – z dźwięczną fazą początkowa i bezdźwięczną końcową.
Do najważniejszych przyczyn mowy bezdźwięcznej zalicza się:
1. Niedokształcenie słuchu fonematycznego.
2. Zaburzenia słuchu (niedosłuch).
3. Trudności koordynacji pracy wiązadeł głosowych z artykulacją nasady; zakłócona praca mięśni przywodzących i napinających wiązadła głosowe, warunkujące ich drgania.
4. Niedokształcenie kinestezji mowy.
5. Uszkodzenie centralnego systemu nerwowego.
Głoski dźwięczne b, w, d, z, dz, ż, dż, ź, dź, g zastępowane są głoskami bezdźwięcznymi p, f, t, s, c, sz, cz, ś, ć, k, np. żaba = szapa, dzwonek = cfonek

Oto kilka przykładów ćwiczeń pomagających w wywołaniu głosek szumiących:
I Ćwiczenia języka
• Dotykamy palcem lub zimną łyżeczką podniebienia tuż za górnymi zębami, nazywając je „zaczarowanym miejscem”, „parkingiem” itp.. w którym język (krasnoludek, samochód) powinien przebywać, gdy mamy zamkniętą buzię;
• Przytrzymywanie czubkiem języka przy podniebieniu rodzynek, pastylek pudrowych, cukierków halls (z wgłębieniem w środku) itp.;
• Zlizywanie nutelli, mleka w proszku itp. z podniebienia przy szeroko otwartych ustach;
• Język malarzem – dzieci naśladują malarza, który pędzlem maluje obrazy. Język to pędzel. Dzieci czubkiem języka naśladują malowanie różnych wzorów:
kropek, kółek, linii, kwadratów, trójkątów. Za każdym razem moczą pędzel w farbie (dotykanie czubkiem języka wałka dziąsłowego, malują wzór, płuczą pędzel (oblizywanie językiem dolnych dziąseł od wewnętrznej strony);
• Karuzela – dzieci bardzo lubią kręcić się w koło, twój język także. Włóż język między wa rgi a dziąsła i zakręć nim raz w prawą, raz w lewą stronę;
• Słoń – ma długą trąbę i potrafi nią wszędzie dosięgnąć. Ciekawe czy potrafisz dosięgnąć językiem do ostatniego zęba na górze i na dole, z prawej i lewej strony;
• Wahadełko – kierowanie czubka języka w kąciki ust;
• Młotek – wbijamy gwoździe w ścianę. Spróbuj zamienić język w młotek i uderzaj o dziąsła tuż za górnymi zębami, naśladując wbijanie gwoździa;
• Wysuwamy język na brodę, zwijamy w „łyżeczkę” i chowamy do buzi;
• Masaż języka –wysuwanie i cofanie języka przez lekko zwart zęby;
• Schodki – czubek języka dotyka górnych jedynek, górnej wargi, a następnie nosa (buzia otwarta);
• Masaż podniebienia – język jest masażystą i masuje podniebienie od zębów w stronę gardła i z powrotem;
• Naśladowanie różnych zwierząt:
- ”krokodyl” – szerokie otwieranie buzi, wysuwanie żuchwy do przodu, naśladowanie „kłapania paszczą „krowa” – naśladowanie przeżuwania trawy,
- „zły pies” – zagryzanie górnymi siekaczami dolnej wargi, udawanie warczenia psa,
- „wyjący pies” – naśladowanie wycia psa do księżyca (a-u, a-u),
- „konik” – kląskanie czubkiem języka o wałek dziąsłowy,
- „kameleon” – jak najdłuższe wysuwanie języka i chowanie go do buzi,
- „żabki” – robienie z buzi dużego balonu, naciskanie lekko paluszkami na policzki, stopniowe wypuszczanie powietrza,
- „króliczek” – próby utrzymywania kredki między górną wargą a nosem.
II Ćwiczenia warg
• Chcemy pocałować mamę, ale ona jest daleko – posyłamy całuski;
• Balonik – nadymanie policzków, usta ściągnięte (dla urozmaicenia bawimy się w baloniki, które „pękają” przekłute palcami);
• Zmęczony konik – parskanie wargami;
• Kto silniejszy? – napinanie warg w pozycji rozciągniętej. Dwie osoby siedzące naprzeciw siebie trzymają ustami kartkę papieru i każdy ciągnie w swoją stronę. Uwaga – dajmy dziecku szansę wygrania zawodów;
• Świnka – wysuwanie obu warg do przodu, udając ryjek świnki;
• Wąsy – wysuwanie warg jak przy wymawianiu u, położenie na górnej wardze słomki lub ołówka i próby jak najdłuższego utrzymania;
• Drzwi do domu – buzia to domek krasnoludka, a wargi to drzwi do domku. Pokaż jak wargi ściągnięte do przodu, otwierają się i zamykają;
• Straż pożarna – wyraźne wymawianie samogłosek w parach: e o, i u, a u
III Wywoływanie i utrwalanie głosek
o
• Podczas wymawiania głosek sz, ż, cz, dż robimy z buzi dzóbek, można przytrzymać kąciki ust palcami;
• Zabawa „Ciepło – zimno” – na zmianę mówimy sz – s z dłonią dziecka przy swoich ustach. Dziecko odczuwa ciepło przy wymawianiu głoski sz, a zimno przy głosce s.
• Podczas wymawiania głosek sz, ż, cz, dż robimy z buzi dzóbek, można przytrzymać kąciki ust palcami;
• „Co szumi?””– wypowiadamy zdania, a dziecko wybrzmiewa głoskę sz

Szumi morze – szszsz…
Szumi wiatr – szszsz…
Szumi woda – szszsz…
Szumi las – szszsz…
Szumią drzewa – szszsz…
Szumią liście – szszsz…

Szumię ja – szszsz…
Szumisz ty – szszsz…
Szumi mama – szszsz…
Szumi tata – szszsz
Szumi miś – szszsz…

• Zabawa fabularyzowana „Król wiatrów”:
Za siedmioma lasami, za siedmioma rzekami na ogromnej górze mieszka Król Wiatrów. Wiosną wiatr zlatuje z góry i głośno szumi szszsz budząc zwierzęta ze snu zimowego. Z kolei w sadzie szumi łagodnie szszsz, by nie postrącać płatków z kwitnących drzew. Latem najczęściej leży w hamaku rozwieszonym wśród drzew, które szumią cichutko szszsz. Obserwuje bawiące się dzieci. Gdy nad placem zabaw zbierają się chmury mocno szumi szszsz, by je rozpędzić. Kiedy słońce mocno świeci i dzieciom jest bardzo gorąco, wtedy szumi lekko szszsz. Jesienią zaś przegania czarne, listopadowe chmury, szumiąc groźnie szszsz. Zagląda przy tym do okien, by zobaczyć jak bawią się dzieci w domach i przedszkolach. Stuka w okienka i szumi łagodnie szszsz, aby dzieci wpuściły go do środka. Lecz dzieci wołają: – wietrzyku psotniku masz chmurki przegonić szszsz, utulić sarenki w lesie szszsz, kałuże osuszyć szszsz i liście posprzątać szszsz, bez ciebie cóż zrobi jesień? Gdy przychodzi mroźna, sroga zima wiatr hula po świecie najwięcej i głośno woła szszsz

• Szedł po drodze Szymek
do szkoły się uczyć
i tak wciąż powtarzał
szu – szu, szo – szo, sza – sza,
szy – szy, sze – sze.
Taki mały Szymek,
co uczyć się chciał.

Szymek może powtarzać różne sylaby, w których sz jest na początku, w środku lub na końcu sylaby, np.sza – asza – asz. Dzieciom łatwiej jest powtarzać ćwiczoną głoskę, gdy jest ona połączona ze spółgłoską, np. szfa, szcha, szka, szla, szła, szma, szna, szpa, szta.
Codziennie można powtarzać inną sylabę, w różnych kombinacjach, np. sza – asz, sza – asza, szpa – aszpa.
Bohaterem wierszyka może też być Czarek, Żanetka czy Dżim, którzy powtarzają sylaby zawierające głoski, od których zaczynają sie ich imiona –czu-czu, czo-czo, żu-żu, żo-żo, dżu-dżu, dżo-dżo.
Powtarzanie sylab można połączyć z wykonywaniem rytmicznych ruchów naprzemiennych, np. dotykać na zmianę prawą ręką do lewego, a lewą do prawego kolana, ramienia, pięty, ucha, łokciem kolana, dotykać kolejno palcem jednej ręki do palców drugiej ręki. (jedno dotknięcie na jedną sylabę), klaskać na przemian w dłonie (siedząc naprzeciw mamy, kolegi). Ćwiczenia te nie tylko poprawią koordynację ruchową, ale sprawią, że dziecko chętniej będzie powtarzać sylaby, bowiem prawidłową wymowę pomogą utrwalić wielokrotne powtórzenia. Lepiej ćwiczyć krótko, a częściej – koniecznie trzeba uwzględnić możliwości dziecka i dbać o to, aby się nie zniechęciło.

Myszka
Łepek z uszami wytnę z kasztana,
Na brzuszek wezmę szyszkę.
Ogonek i łapki będą wełniane
i do zabawy zrobię myszkę.

Przyszła myszka do szewca i prosi:
uszyj mi puszyste bambosze
takie, jak teraz się nosi.
Zerknął szewc na myszkę radosny
i rzekł: Mam, dużo roboty,
zaczekaj do przyszłej wiosny.

Łakomczuszek
Raz do brzuszka łakomczuszka
wpadła gruszka, dwa jabłuszka,
miód z garnuszka,
z barszczem uszka
i bigosu cała puszka.
Oj, uważaj łakomczuszku,
straszny tłok jest w twoim brzuszku!
Od Warszawy do Koluszek
tyś największy łakomczuszek.

KAPPACYZM – nieprawidłowa realizacja głoski k – Julita Ciarkowska, Oliwia Migut – zamiast k wymawia t
Np. kot = tot, kogut = togut
Korygowanie wad wymowy, wymaga systematycznych ćwiczeń. Należy ćwiczyć codziennie ok. 5 min.

A OTO KILKA PROSTYCH ĆWICZEŃ DO WYKONYWANIA:
• dmuchanie na watę
• dmuchanie na bańki mydlane
• dmuchanie na krateczki papieru
• „sięganie” językiem do nosa
• oblizywanie warg jak „kotki po mleczku”
• trzymanie języka przy szeroko otwartej buzi na dole za zębami
• „wyrzucanie” języka jak najdalej na brodę
• zaokrąglanie warg w „ryjek”
• cmokanie
• dmuchanie na świecę
• wysuwanie i chowanie języka
• kląskanie językiem
• wykonywanie całusków do lustra

Procedury osiągania celów:

Osiągniecie celów zamierzam uzyskać poprzez odpowiednio dobrane treści, formy, metody. Na zajęciach będę stosować zasady stopniowania trudności, indywidualizacji, systematyczności.
Do pracy z dziećmi z wadami wymowy wykorzystam zestawy różnych obrazków, zestawy ćwiczeń do wywoływania głosek, śmieszne wierszyki, domina obrazkowe itp.

Ewaluacja

Ewaluacja programu odbywać się będzie poprzez:
-zapisy w dzienniku zajęć
-systematyczne obserwacje osiągnięć uczniów
-analizę tych osiągnięć
-postępy w nauce

Literatura

K.Kozłowska- ,,Logopedia bliżej dziecka” wyd.uczelniane Kielce 2004
K.Kozłowska- ,,Wady wymowy można usunąć” wyd. Ped ZNP Kielce 1998
I.Styczek- ,,Logopedia” PWN Warszawa 1979
G.Jastrzębowska- ,,Podstawy logopedii” wyd.Uniwersytetu Opolskiego 1996
E.J.Lichota- ,,Terapia wad wymowy” Impuls Kraków 2006
B.Dawczyk, I.Spychał- ,,Rerki, Kapki, Wafki, Szumki, Syczki”
E.Chmielewska- ,,Zabawy logopedyczne i nie tylko” MAC Kielce 1996
i inne

LOGOPEDYCZNE WIERSZYKI I RYMOWANKI
DO UTRWALANIA GŁOSEK SZUMIĄCYCH, SYCZĄCYCH, CISZĄCYCH, [L], [R] ORAZ [K], [G].

GŁOSKI SZUMIĄCE ( SZ, Ż, CZ, DŻ)

“Szpak”
Szedł po drodze szpak
do szkoły się uczyć,
i tak sobie
śpiewał:
szpu- szpu,
szpa- szpa,
szpo- szpo,
szpe- szpe,
szpi-
szpi…
Taki śmieszny szpak,
co uczyć się chciał.
(Autor nieustalony).
“Trzy kurki”
Wyszły w pole kurki trzy
i gęsiego sobie szły.
Pierwsza z przodu, w
środku druga, trzecia z tyłu,
oczkiem mruga.
I tak sznurkiem kurki
trzy,
raz dwa, raz dwa, w pole szły…

S. Rostworowski

“Myszka”
Myszkowała szara myszka w szafie:
“Chyba mnie tu bury kot nie
złapie?”
Wyszperała szal i szepcze już po chwili:
“W szal zawinę się sześć
razy.
To kota zmyli”.

(Autor nieustalony).

“Poduszka”
Poduszka na twym łóżku poszewkę ma pluszową.
Kwiatuszki i motylki masz tuż
nad swoją głową.
Poduszka na twym łóżku przyniesie ci sen szybki.
Będziesz w tym śnie szybować, potem pływać
jak rybki.

K. Szoplik
GŁOSKI SYCZĄCE ( S, Z, C, DZ)
“Rarytasy Stasia”
W swoim małym pokoiku
Staś ma mnóstwo smakołyków:
serek wiejski, chleb sojowy,
słodki soczek truskawkowy.
Jest sałatka owocowa,
i rolada kokosowa,
słodki deser sezamowy,
wielki tort marcepanowy,
ostra pasta łososiowa,
galaretka brzoskwiniowa.
Są sardynki, zupa z suma,
ser podlaski i salami,
pyszny sernik z bakaliami,
sękacz, ciastka i ciasteczka,
miska pełna ananasów,
Staś ma mnóstwo rarytasów.

A. Chrzanowska

Skarby”
U Sabiny na stoliku
różnych skarbów jest bez liku:
spinka, kostka, dwa naparstki,
smacznych pestek ze dwie garstki,
smok wawelski papierowy,
serce, słonik plastikowy,
serpentyna i sakiewka
i niebieska chorągiewka.
A. Chrzanowska
“Słówka”
Zapytała mądra sówka
- Jak piszemy trudne słówka:
stół, klasówka, suwak, pustka,
sum, truskawka, sokół, chustka?
i pytała ciągle sówka:
Jak piszemy trudne słówka:
Sówka, pusty, mus i usta
i spódnica, i kapusta.
A. Chrzanowska

GŁOSKI CISZĄCE ( Ś, Ź, Ć, DŹ).

“Ślimak”
Szedł po drodze ślimak
Do szkoły się uczyć.
I tak wciąż powtarzał:
śma-śma
śmo-śmo
śmu-śmu
śme-śme
śmy-śmy
śmą-śmą
śmę-śmę
Taki śmieszny ślimak,
co uczyć się chciał
(Autor nieustalony)

“Dwa malutkie misie”
Dwa malutkie misie
chcą potańczyć dzisiaj.
Hopsa-hopsa, dana-dana,
tańczą misie dziś od rana.
Dwa malutkie misie
Tańczą z nami tak.

(Autor nieustalony)

“Jesienny wierszyk”

Słońce jesienne zabawia się z nami.
W co? W chowanego, z liśćmi i drzewami.
Raz cicho zgaśnie, to znów ślicznie błyśnie,
schowa się za chmurkę, zaświeci przez liście.
A. Chrzanowska, K. Szoplik
GŁOSKA [L].

“Lew”
Szedł po drodze lew do szkoły się uczyć,
i tak sobie
śpiewał:
la ala al
lo olo ol
lu ulu ul
le ele el
Taki
wesoły lew, co uczyć się chciał.

(Autor nieustalony).
“Lalka i my”
Ta lalka to Lola.A my to Ela, Ola i Tomek.
My mamy lody. Loli damy mleko.
(Autor nieustalony).

“Lale Toli”

Ala, Ela, Ula, Ola-takie lale
ma dziś Tola.
Tola lubi swoje lale, śpiewa dla nich: lu, li, la, le.
Luli, luli, la, śpij laluniu ma.

(Autor nieustalony).

GŁOSKA [R].
“Trąbki Rysia”

Rysio cztery trąbki ma i na każdej pięknie
gra.
Na pierwszej gra: tra, tra, tra.
Na drugiej gra: tru, tru, tra.
Na trzeciej gra: tre, tre, tra.
Na czwartej gra: try, try, tra.
Rysio brata
Jurka ma, razem z bratem gromko gra: tra, tre, tra,
tra, tru, tra,
tre, tro, tra,
tra, try, tra.
Rysio cztery siostry ma, każda sama pięknie
gra.
Marta gra: tru, tro, tra,
Renia gra: tre, try, tra,
Irka gra: try, tro, tra,
Krysia gra: tru, tre, tra.
Gdy rodzeństwo razem gra
słychać gromkie:
tram- tarara
trem- tarara
trym-
tarara
trum- tarara
trom- tarara.
(Autor nieustalony)
“Rozgadana papuga”
Siedzi papuga na murku na niewielkim podwórku .
Gapi się na świat i mówi
tak:
trawa, tratwa, trąbka, brat, broda, brudny, brama, tran .
Potem jedno oko mruży i znów mówi do kałuży:
droga, drugi, drab, drużyna, prośba,
prędkość, pręt, drabina .
Kręci głową macha skrzydłem i powtarza mi różne
słowa z głoską [r] .

A. Walencik- Topiłko
“Tr”

Ma je lustro, futro, trawa,
tron, trolejbus i potrawa.
Na trybunie razem stoją,
trochę się wiatraka boją.
Oblizują miodu plastry,
dwie literki, prawie siostry.
Sok z truskawek popijają
i na trawce w berka grają.
A. Chrzanowska
GŁOSKI [K], [G].
“Idzie Tola…”

Idzie Tola do przedszkola
pod osłoną parasola.
Deszczyk: kap! kap! kap!
Spotkała ją Hania w polu:
“Pod parasol weź mnie Tolu”.
Deszczyk: kap! kap! kap!
Jasio też się deszczu boi:
“Chodź pójdziemy wszyscy troje”.
Deszczyk: kap! kap! kap!
Przyszli wreszcie do przedszkola,
kapie woda z parasola.
Deszczyk: kap! kap! kap!
L.
Krzemieniecka – źródło nieustalone.

“Bąk”

Kolorowy bąk ucieka mi z rąk.
Poszedł w tany bąk blaszany,
na blaszanej nodze i wiruje, i
kołuje po całej podłodze…
W. Chotomska

“Kran”

Myła ręce jakaś gapa,
kap, kap, kap.
Poszła,
a kran dalej kapał,
kap, kap, kap.
Wczoraj kapał i dziś kapie:
kap, kap, kap.
I źle myśli o tej gapie,
kap, kap, kap!
To przez gapę kran ma katar,
kap, kap, kap.
Taki katar to jest strata!
Kap, kap, kap.
Bo te krople- to są grosze,
kap, kap, kap.
Grosz za groszem z wodą poszedł,
kap, kap, kap.
Co tu robić? Gapa nie wie,
kap, kap, kap.
A więc my powiemy gapie:
“Dokręć kran!”
O, już nie kapie!
M. Terlikowska

Inne publikacje autora:




Skomentuj

Musisz być zalogowany żeby komentować.


© 2003 - 2012 Wychowanie Przedszkolne - portal nauczycieli przedszkola · Wykonanie Theme Junkie & MarkNet ·